Şu tür habere sık sık rastlar olduk: “Sivas Bulvarı Fuzuli Alt Geçidi’nde 5 aracın karıştığı zincirleme trafik kazasında bir otomobil kaldırıma çarparak devrilirken, kazada şans eseri ölen ya da yaralanan olmadı”
***
Bu kaçıncısı bilmem ama sevindirici olan, kazaların maddi olması. Ölümün olmaması, yaraların ise hafif atlatılması. Tabii, olay yerine gelen ekipler, hemen “suçlu” arar ve “suç oranı” tespit eder… “Sekizde şu kadarı şunun, bu kadarı bunun!” der. Bir tutanak tutar… Ama “yol geometrilerinin”, “uyarı ve bilgi” işaretlemelerinin yani “mühendislik hizmetlerinin” bu olayda etkisi nedir? Hiç araştırılmaz, hiç soruşturulmaz, hiç raporlarda kayda geçilmez. Çok spesifik kazalarda, girebilir ama genelinde göremezsiniz.
***
Oysa ben inanıyorum ki, “yol geometrisinin” fiziki yapının, “bilgi/uyarı” levhalarının eksik/yetersiz ya da yanlışlıklarının etkisi de çoktur, kazalarda… Dediğim gibi, bu taraf ihmal edilir.
***
Şimdi soruyorum: “Hız yolu” haline gelen Sivas Bulvarı’nda, yola direkt bağlı otopark olur mu? Bir de araçların, doğal olarak geri çıktıklarını düşünün. Yine bir de sağında yüksek bir araç park ediyorsa…
***
İsterseniz devam edelim. “Hız yolu” haline gelen Sivas Bulvarı, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’na, doksan derece bağlanan ara sokak ve cadde, ulaşım mühendisliği açısından uygun mu? Bir de, sağda solda bulunan binalar, yine sağ ve sol görüşü kapatıyorsa. Oysa dik bağlantı yollarında, ana caddeye çıkışta, bir “görüş konisi” oluşturulmalı ki, ana yola giren araç, beriden sağını ve solunu görsün.
***
Devam edelim Karayolları’ndan başlayıp, Fuzuli kavşağına kadar olan bölümdeki uygulamaya, dünyanın hiçbir yerinde rastlayamazsınız. Karayolları tarafında ki “iniş-çıkış” bir felaket. İnişte, sağ tarafın kontrol çok zor, hızlı giren araç her an savrulabilir. O nedenle, uyarı ve bilgi levhaları ile donatılmış. Bir kere hata baştan başlıyor, çorap söküğü gibi geliyor.
Girişte, eğrilik yarıçapı ve diklik o hıza uygun değil. Bir de, “hız yolu” haline gelen kısımlarda “iki şeride” düşmek neyin nesi. İleride, bu noktaların “sorun kaynağı” olacağı muhakkak. Yine bu arada, yan yol girişleri sorunlu. Tabii bu, imar nedeniyle. Unutmayın, şehir içi imarlar, “hız yolunun” oluşmasına izin vermez.
***
Bir anımsatma yapayım… İstanbul Tuzla’dan başlayıp, Kadıköy’de sonlanan bir “E-5” yolu var. İstanbul’u, bilenler bilir. Bu yola girişler ve çıkışlar, hep “yonca yaprağı” iledir. Doğrudan giriş ve çıkış göremezsiniz. Doğru olan bu olduğu için.
***
Buradan mülhem; Karayolları’ndan başlayıp, ta Kumarlı’dan çıkar mısın, bağlantılar “yonca yaprağı” ile olur mu? Anlamlıdır ve kabulüm. Mesela, Sanayi Odası kavşağında, batı yönünden Mustafa Kemal Paşa Bulvarına giriş ve devamı çok sorunlu. Nitekim yılda birkaç kaza olur, bu noktada…
***
Mesela, yan yol bağlantılarını geometrileri, oluşan yeni hızlara göre uygun değil. Bunu hem görüyoruz ve hem de ilave önlemler (duba, bariyer), tasarımın yanlış olduğunu bize gösteriyor. Mesela, Büyükşehir-Buzkan önünden ana yola çıkış.
***
Peki, doğru tasarım yapılabilir mi? Şehir içi imar, buna izin vermez. O nedenle, şehir içinde “hız yolları” olmaz, trafik de ışıklarla yönetilir.
***
Ha ne olur? Şu olur: Bir yerden diğer bir yere giderken, faraza on ışığa yakalansan, on bilemedin, on beş dakika gecikirsin. Peki, bu durumda ne olur? En azından “zincirleme” ve ölümlü kazalar olmaz.
***
Bir de unutmayın; her “alt-üst geçit”, peşinden, “geçitleri” zorunlu kılar yani gerisini tetikler. Buna, “tavşan zıplaması” deniyor. Örneğin, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, “battı-çıktılar”, yaya üst geçitleri, alt geçitler ve bariyerlerle “hız yolu” haline geldi. Ama gel görkü, Bu sefer, yığılma Kartal Kavşağı’nda oluyor.
Bu kavşaktan ortalama üç ışıkta geçebiliyorsunuz, sabah ve akşam pik saatlerde. Bundan sonra olacağını söyleyeyim. Kartal’a, katlı kavşak kaçınılmaz olacak. Göreceksiniz. Bu bir kehanet falan değil.
***
Peki diyelim ki, Kartal’a bir katlı kavşak yaptınız. Yine peki, “Erciyes ayrımını” ne yapacaksınız? Yığılma bu sefer burada ve kavşak da kaçınılmaz olacak. Bu da, şehir mezarlığı yönündeki kavşakları tetikleyecek… Devamında; Şah Market, yıkılan genelevi, Mehmet Çalık Mesiresi kavşaklarını ve Şehit Miralay Nazım Bey Bulvarı bağlantısına katlı kavşak zorunlu olacak… İlla yapılır demiyorum ama işin doğası gereği ihtiyaç doğacak.
***
Bu kısır döngüye bir girdiniz mi ki bence girdik, arkasından kavşaklar da kaçınılmaz. Zira bu bağlantı, önemli bir “arter” Şehrin “doğusunu, batısına” bağlayan önemli bir güzergah. Mesela, Kayseri OSB’ye, bu taraftan gidenler, çoğunlukla bu yolu kullanır.
***
Bir de Tayyip Erdoğan Millet Bahçesi’ne, “devasa” bir cami yapıldığını ve cenazelerin buradan kaldırıldığını düşünün. Bu kavşak “Arap Saçına” dönecek, katlı geçidin yapılmasını öne çekecek. O nedenle, “devasa” ya da “gözler görmedik” bir camiden vazgeçin; ahali alıştı artık, cenazeler de mezarlıklardan kalksın. Bunu yapmakla, Kayseri’ye büyük iyilik yaparsınız. Konuya yarın, “tramvay” ile devam edeceğiz.