Türkiye'de ikamet eden nüfus, 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla bir önceki yıla göre binde 7,1 (599 bin 280 kişi) artarak 85 milyon 279 bin 553 kişiye ulaştı.
***
Kayseri Nüfusu da binde 5 (7.166 kişi) artışla 1.441.523 oldu. Ülke nüfusunun da yüzde 1,7’si. Bu da epeydir değişmeyen bir oran. Kayseri bu nüfusla,14. il olma konumunu korudu. Bu nüfus artışı ile ülke ortalamasının altında bir seyir izliyor. Bu gidişle Kayseri, 2030’da bile 1,5 milyon nüfusa erişemez.
***
Kayseri, 2018-2019 öncesi, 2017-2018 dönemi hariç (binde 9,4), hep iki haneli nüfus artışına sahipken 2019-2020 (binde 9,4) dönemini takiben tek haneli rakamlara düştü. Genellikle de, daha önceleri ülke ortalamasının üzerinde seyrederken, altına düşmeye başladı. Bu hususu, özellikle karar vericilerin dikkatine sunmak isterim.
***
Erkek nüfus 42 milyon 704 bin 112 kişi olurken, kadın nüfus 42 milyon 575 bin 441 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle toplam nüfusun %50,1'ini erkekler, %49,9'unu ise kadınlar oluşturdu.Hanehalkıbüyüklüğü Kayseri’de 3,2 kişi. Ülke ortalaması ise aynı… Bu önemli bir parametre. Hesaplarda dikkate alınması gerekir. Önceleri 5 kişi, sonra 4 kişi esas alınırdı. Giderek “çekirdek aileye” dönüyoruz. Kalabalık aileler ortadan kalkmaya başladı.
***
Kayseri'de yaşayan erkek sayısı 721.809 (%50,1); kadın sayısı ise 719.714(%49,9). Erkek kadın oranı ülke ortalamasının aynısı. (75+) nüfus Kayseri'de 48.856. Bunun içinde kadın nüfus 29.563. Erkek ise 19.293. Yani, erkeklerin Allah yardımcısı olsun!..
***
Dikkat çekmek istediğim bir ikinci konu da şu: Kayseri nüfusunun yüzde 68’i (984.684 kişi) Kayseri nüfusuna kayıtlı… Kendi nüfuslarına kayıtlı ama Kayseri’de yaşayan komşularımızın(6 il) toplamı 278.809kişi olup genelin içinde payı yüzde 19. Geri kalan 74 ilin payı yüzde 13. Tabii, 80 ilden olup da Kayseri nüfusuna kayıtlı olanların sayısını bilmiyoruz.
***
Komşularımıza baktığımızda; kendi il nüfuslarına kayıtlı olanlar içinde 94.835 kişi ile başta Sivaslılar geliyor. Bunları,72.070 kişi ile Yozgatlılar takip ediyor. Üçüncü sırada 41.623 kişi ile Nevşehirliler var. Dördüncü sırada 33.030 kişi ile Kahramanmaraşlıları görüyoruz. Beşinci ve altıncılığı23.993 kişi ile Adanalılar ve 13.258 kişi ile Niğdeliler almış durumda.
***
Komşularımız dışındaki yüzde 13’ün içinde en fazla nüfusa sahip, kendi nüfuslarına kayıtlı Ağrılıların sayısı 26.130 kişi. Bunu,13.570 kişi ile Erzurumlular ve nihayet 9.262 kişi ile Karslılar takip ediyor. Bunlar en fazla olanlar. Diğerleri, 9 binin altında.
***
Tabii, Kayseri nüfusuna kayıtlı olup yukarıda saydığımız illerde yaşayanların sayısı ise şöyle. Sivas’ta 5.278, Yozgat’ta 4.055, Nevşehir’de 9.163, Kahramanmaraş’ta 2.759, Adana’da 20.080 ve Niğde’de 5.812 kişi. Buradan şunu rahat söyleyebiliriz. Kayseri, komşularımız için, cazibe merkezi olmayı sürdürüyor.
***
Komşularımız dışına çıktığımızda Ağrı’da yaşayan Kayserili661 kişi. Kars’ta 439, Erzurum da 1.345 Kayseri nüfusuna kayıtlı kişi yaşıyor. Hakkâri nüfusuna kayıtlı 130 kişi Kayseri’de yaşarken, Kayseri nüfusuna kayıtlı Hakkâri’de yaşayan 488 kişi gözüküyor. Sanırım bunların çoğunluğu kamu görevlisi.
***
Samsun-Kayseri-Adana aksının batısında bulunan illere gittikçe Kayseri nüfusuna kayıtlıların arttığını, doğusuna gittiğinde azaldığına tanık olmaktayız. Mesela İstanbul’da yaşayan Kayseri nüfusuna kayıtlıların sayısı 163.991 kişi. Aksi ise, 1.920 kişi. Ankara için 106.798’a karşılık 3.910; İzmir için 25.457’ye karşılık 1.051 kişi. Konya için durum şöyle 13.007’ye karşılık 5.150 kişi.
***
Mesela ekstrem iki örnek. Kırklareli’nde yaşayan Kayserili sayısı 1.664 kişi iken, Kayseri’de yaşayan Kırklarelili169 kişi. Edirne için sayılar 1.323’e karşılık 209 kişi. Bunun aksi olan, batımızdaki bir ile rastlamak mümkün değil.
Bir önemli sonuç daha şu: Bu sonuçlar batının cazibe merkezi olduğu, Kayseri’nin cazibe merkezi olmadığını gösteriyor bize. Umarım bu da karar vericilerin dikkatini çeker. Kayseri, AK Parti öncesi, eski, kazanımlarını “yiyor” giderek de kan kaybediyor.
***
İlçelerimize bakınca Develi, İncesu, Talas, Kocasinan ve Melikgazi dışındakiler göç vermeye devam ediyor. İncesu’nun geleceği açık. Hacılar12.465 ile (binde -0,5) nüfusun koruyor. Melikgazibinde 7,6 artışla 594.344 kişi, Kocasinan binde 10,4 artışla 409.005 kişioldu. Merkezle fiziki bağı olan Talas’ta nüfus artışı binde 2,6 oldu. Nüfusu da 169.214 kişi. Gözüken o ki; Talas bir üniversite, bir kültür ve sanat kenti olma yolunda. Keşke, Talas Amerikan Koleji’ni bir “medrese” şeklinde kullanmasalardı.
***
Melikgazi, Kocasinan, Talas ve Hacılar’dayani “merkez”deyaşayanların sayısı 1.185.028 olup toplamım yüzde 82’si. Yani, Kayseri’de hayat merkezde olup, merkez periferisinin (ilçelerinin) cazibe merkezi durumunda. Bunda merkez ile periferinin gelişmişlik farkı önemli rol oynuyor. Umarım, bu uyarı da Kayseri’de karar vericilerin dikkatinden kaçmaz.
***
Akkışla 5.563 ( binde -42,4), Bünyan 29.704 (binde -13,2), Develi 66.840 (binde 5), Felahiye 5.419 (binde -21,4), İncesu 29.120 (binde 12,6), Özvatan 3.819 (binde 5), Pınarbaşı 21.440 (binde -30,7), Sarıoğlan 13.396 (binde -28,0), Sarız 9.282 (binde -4,2), Tomarza 21.100 (binde -24,8), Yahyalı 35.481 (binde -5,4) ve Yeşilhisar 15.531 (binde -8,6) kişi oldu. Parantez içindeki oranlar artış ve azalışı veriyor, bir önceki yıla (2021) göre.
***
Su ve yol çatında bulunan, yaylaları ile ünlü Pınarbaşı’nın, bir maden ve meyve kenti Yahyalı’nın, bir maden kenti Tomarza’nın, Niğde-Adana-Mersin karayolu üzerinde bulunan ve Kapadokya’nın girişi Yeşilhisar’ın nüfus kaybı anlaşılabilir değil. Umarım, bu da karar vericilerin dikkatini çeker.
***
Neticede nüfus bağlamında; Melikgazi, Kocasinan, Develi, Talas, İncesu, Özvatan’da bir artış. Hacılar’da ise bir durağanlık söz konusu. Diğer ilçeler göç vermeye devam ediyor. Konuya daha detaylı olarak ileride devam edeceğiz.