Türkiye'de ikamet eden nüfus, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla bir önceki yıla göre 1.065.911 kişi artarak 84.680.273 kişiye ulaştı. Artış hızı binde 12,7. Aynı dönem Kayseri nüfusu da binde 9,0 artışla 1.434.357’ye ulaştı. Artış miktarı da 12.902 kişi. Artış hızı ülke ortalamasının altında.
***
Kayseri’nin 2017-2018 nüfus artış hızı binde 9,4; 2018-2019 artış hızı ise binde 12,7 idi. Bu yıllarda nüfus artış hızımız ortalamanın altında kaldı. 2019-2020 artış hızı binde 9,9 ile ortalamanın üstünde. 2016-2017 dönemine kadar Kayseri nüfus artış hızı ülke ortalamasına yakın ya da üzerinde bir seyir izlerken son dört yılda bir hissedilir düşüş gözüküyor. Umarım bu, Kayseri’yi yönetenlerin, karar alıcıların dikkatini çeker.
***
Bir de nüfus kapsamında değerlendirilen “yabancı uyruklular” var. Kayseri’de, 2021 yılında 10.762’si erkek olmak üzere toplam 20.859 “yabancı uyruklu” kişi var. Bunların ülke genelindeki sayısı 1.792.036 olup 890.857’si erkek.
***
Peki, “yabancı uyruklu” deyince neyi anlayacağız? TÜİK tanımına göre;“Yabancı uyruklu nüfus kapsamında; referans tarihinde geçerli ikamet veya çalışma iznine sahip kişiler, uluslararası koruma kimlik belgesi gibi ikamet izni yerine geçen kimlik belgesi olan ve referans tarihinde geçerli adres beyanı olan kişiler ve izinle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkmış referans tarihinde geçerli adres beyanı olan mavi kart hamili kişiler değerlendirilmiş.
Kurs, turizm, bilimsel araştırma vb. nedenlerle 3 aydan kısa süreli vize veya ikamet iznine sahip yabancılar ile geçici koruma statüsüyle ülkede bulunan Suriyeliler nüfusa dâhil değildir.” Çok merak edildiği için söyleyeyim, Suriyeliler nüfusa dahil değil”miş.
***
Göç İdaresinin 28 Nisan 2021 tarihli resmi verilerine göre, Kayseri'de yaşayan Suriyeli sayısı belli oldu. 79 bin 883 Suriyeli'nin yaşadığını belirtiyor. Kayseri, bu rakamlar en çok Suriyelinin yaşadığı 30 şehir arasında yer aldı. İl Nüfus ile karşılaştırıldığında ise kentte Suriyeli oranı yüzde 5,6. Türkiye’deki geçici koruma altındaki kayıtlı Suriyeli sayısı bir önceki aya göre 4 bin 396 kişi artarak toplam 3 milyon 670 bin 342 kişi oldu.” (Kayseri Olay)
***
Ülkemizde erkek nüfus 42.428.101 kişi olurken, kadın nüfus 42.252.172 kişi. Diğer bir ifadeyle toplam nüfusun %50,1'ini erkekler, %49,9'unu ise, kadınlar oluşturdu. Kayseri’de de durum aynısı. 719.061 erkeğe karşılık 715.269 kadın var.
***
Enteresandır “doğa” bu dengeyi sürekli koruyor. Düşünebiliyor musunuz “Birinci”, “İkinci” harpte ve muhtelif çatışmalarda ölenlerin çoğu erkek olmasına karşın, “erkek-kadın” dengesi sürekli bu seviyede oluşuyor.
***
İl ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı %93,2 oldu. Tabii, nüfusun büyük çoğunluğuna sahip Büyükşehirlerde köy ve beldeler mahalle olduğundan köyde yaşayanların sayısı %6,8 gözüküyor. Mesela Kayseri’de bu oran “sıfır”. Köyde yaşayan yok. Zira köy kalmadı, her yer bağlı olduğu ilçelerin birer mahallesi oldu. Zannımıza, ülkemizde köyde yaşayan nüfus %15 civarlarında.
***
Yanlış saymadıysa, nüfusu bir milyonu aşan 24 ilimiz var. Kayseri 15. İl konumunda. Neredeyse bu sıra sabitlendi. İstanbul'un nüfusu, 15.840.900 kişi oldu. Türkiye nüfusunun %18,71'inin ikamet ettiği İstanbul'u, 5.747.325 kişi ile Ankara, 4.425.789 kişi ile İzmir, 3.147. 818 kişi ile Bursa ve 2.619. 832 kişi ile Antalya izledi. Konya 2.277.017 kişi ile altıncı, Adana ise, 2.263.373 kişi ile yedinci sırada.
***
Tunceli, 83. 645 kişi ile en az nüfusa sahip olan il oldu. Bunu, 85.042 kişi ile Bayburt, 94.932 kişi ile Ardahan, 145.826 kişi ile Kilis ve 150.119 kişi ile Gümüşhane takip etti.
***
Tabii, bir dönemlerin, nüfus açısından, dördüncü sırada olan Adana’nın, üç sıra gerilemesi düşündürücü. Bu denli doğa nimetleri ve ulaşım gibi imkanlara sahip Adana’ya ne oldu? Kanaatimizce Adana, “girişimci” yetiştiremiyor. Bunun lokomotifliğini yapan “Sabacılar” elini ayağını çekince, sıkıntıda başladı Adana’da. Adana için sadece nüfus değil, diğer parametrelerde geriye gidiyor.
***
Aytaç Durak’ın, 1984 yerel seçimlerinde; “Kazanırsam Adana’yı Kayseri gibi yapacağım!” dediği biliniyor. Gelinen noktada sanırım yeterli ulaşım ve doğa şartlarına sahip olmayan, “çaplı girişimci” yetiştiremeyen, giderek “Hacıabileşen” Kayseri’nin durumu da Adana’dan pek farklı değil. Bunu nüfus artış hızından da görmemiz mümkün. Bir diğer gösterge de şu olsa gerek.
Bir kere Kayseri’i göç almıyor. Sanırım “net göç” hızı, “sıfır” ya da ekside… 12 binlik artış da kanımızca, “doğum-ölüm” dengesinden kaynaklanıyor. Yani Kayseri, “cazibe merkezi” değil.
ORAN tarafından 2014 yılında yapılan bir çalışmada (Kayseri Sosyal Durum Analizi); “2023 yılı için yapılan projeksiyona göre Türkiye nüfusunun 8.619.704 kişilik artış ile 84.247.088 kişiye yükseleceği beklenmekte olup nüfusun artış hızının yavaşladığı; 2023 yılında iller arasında 14. sırada olacağı beklenen Kayseri ilinin nüfusundaki artışın devam ettiği ve nüfusun 1.488.752 kişiye yükseldiği görülmektedir”, denilmekte.
***
Unutmayın Kayseri şuanda 15. İl konumunda. Projeksiyonun yapıldığı 2014’te de… İki yıl sonra 14. İl olması mümkün değil. Öndekilerle aradaki fark açılıyor. Sanırım bu çalışmanın yapıldığında Başkan Mustafa Palancıoğlu dostumuz ORAN Genel Sekreteri idi.
***
Konuya yarın da devam edeceğiz. Bizi izlemeye devam edin. Bakalım Kayseri’nin nüfus hareketleri bize neyi gösteriyor.