İl düzeyinde cari fiyatlarla hesaplanan GSYH’ye göre; 2021 yılında İstanbul 2,2 trilyon TL ile en yüksek GSYH'ye ulaştı ve toplam GSYH'den %30,4 pay aldı. İstanbul'u, 667,1milyar TL ve %9,2 pay ile Ankara, 462,1 milyar TL ve %6,4 pay ile İzmir izledi. Kayseri, 107,4 milyar lira ile 13. sırada yer aldı.
***
Katkı bağlamında, son üç sırada7 milyar TL ile Tunceli, 5 milyar TL ile Ardahan ve 3 milyar 861 milyon TL ile Bayburt yer aldı. En yüksek payı alan ilk beş il (İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Kocaeli)2021 yılında toplamGSYH'nin %54,4'ünü oluşturdu.
***
2021 yılında, kişi başına GSYH'de, Kocaeli153 bin 479 TL ile ilk sırada yer aldı. Kocaeli'ni, 140 bin 698 TL ile İstanbul ve 132 bin 803 TL ile Tekirdağ izledi. Kayseri 75.200 lira ile sırada yer aldı. Ülke ortalaması ise, 86.144 lira.
***
İl düzeyinde kişi başına GSYH hesaplamalarında, 27.790 TL ile Van, 27.048 TL ile Şanlıurfa ve 26.837 TL ile Ağrı son üç sırada yer aldı. 2021 yılında,13 ilinKişi başına GSYH’si Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti. Kayseri, altında kaldı.
***
Dolar bazında kişi başına gelir ortalaması, 2021 yılı için 9.502 dolar. Bunun üzerinde 13 il var. Kayseri, 8.373 dolar ile 21. sırada yer almakta. 13 il şunlar: Kocaeli (17.000 dolar), İstanbul (15.666 dolar), Tekirdağ (14.787 dolar). Bunlar ilk üç… Diğerleri, sıralamaya tabi olmadan, Kırklareli, Çanakkale, İzmir(11.668), Bursa, Eskişehir, Bilecik, Bolu, Yalova ve Ankara (13.020 dolar).
***
Komşularımıza baktığımızda Adana 6.977 dolar, Kahramanmaraş 5.997 dolar, Sivas 6.316 dolar, Yozgat 4.869 dolar, 5.743 dolar ve Niğde 6.014 dolar. Mersin ise bize yakın 8.278 dolar. Bir dönemin, dördüncü şehri Adana’nın hali gerçekten incelemeye değer. Sanırım önemli etken, Sabancılar’ınAdana’dan çekilmeleri. Unutmayın, piyasanın itici gücü “müteşebbis/girişimci”dir. Girişimcisi olmayan piyasa olmaz. O nedenle, girişimciyi gözümüz gibi korumalıyız.
***
Yıllık GSYH, zincirlenmiş “hacim endeksiyle”2021 yılında bir önceki yıla göre %11,4 artarken, 17 ildeTürkiye ortalamasının üzerinde artış gerçekleşti. Kayseri, yaklaşık yüzde 10,5 ile ortalamanın altında kaldı, 27. sırada yer aldı.
***
Bir önceki yıla göre 2021 yılında en yüksek artış gösteren ilk üç il sırasıyla %26,5 değişim oranı ile Antalya, %20,0 ile Tekirdağ ve %19,6 ile Yalova; bir önceki yıla göre en yüksek azalış gösteren üç il ise sırasıyla %2,7 değişim oranı ile Sinop, %4,8 ile Gümüşhane ve %5,4 ile Ardahan oldu.
***
17 ilin sıralaması şöyle; Antalya, Tekirdağ, Yalova, Kocaeli, Hatay, Muğla, Bilecik, Düzce, İzmir, Bursa, Osmaniye, Mardin, Gaziantep, İstanbul, Kırıkkale, Şırnak ve Kilis.
***
Sanırım Kayseri için önemli bir durum, bu. Geçmiş yıllara da baktım. Kayseri’de bir durgunluk var… Yerinde sayıyor. Umarım bu Belediye ve Oda başkanlarının dikkatini çeker.
***
Bu Kayseri için fotoğrafı net gösterir mi? Bir iki olumlu ya da olumsuz veri elbette göstermez. Ama kabaca da olsa bir fikir verir. O nedenle, başta Büyükşehir olmak üzere belediyelerin ve özellikle TOBB’a bağlı meslek odalarının ve tabii, esnaf ve sanatkar odalarının şehrin geçmişi, şimdiki durumu ve geleceği için ciddi araştırmalar yapmalı/yaptırtmalı… Olası senaryoları ortaya koymalı. Bir anlamda mevcut ve müstakbel yatırımcılara yol göstermeli.
***
Hep diyorum, Kayseri sosyal, iktisadi, ekonomik ve beşeri konularda ülkenin yüzde 1’i ila 2’si arasında bir yerde bulunmakta. Buna ortalama yüzde 1,5 de diyebilirsiniz. Yani, ülke geneli ile ilgili bir verinin yüzde 1,5’ini alın, kabaca Kayseri’yi bulursunuz. Kayseri’yi biliyorsanız, tersini yaparak ülke verisine kabaca erişirsiniz.
***
Mesela nüfus…Ülke nüfusunun yüzde 1,7’sini alın, 1.428.00 bulursunuz. Bu da şuan ki nüfusumuz. Ha. Buçalışmann patenti rahmetli Murat Yerlikhan ile bana ait. Kullanabilirsiniz ama bizleri de anmayı unutmayın. Biliyoruz ki, bu kentte “aşırmayı” seven ve güzel beceren çok. Zira, uzun yılların verilerini analiz ederek buna ulaştık. Anlayacağınız bir dünya kenti olarak nitelenen Kayseri, ülkenin zekatı bile değil. İlk 20 il içerisinde, ama üçüncü 10 içerisine girmeye namzet.
***
O nedenle otoyol, hızlı tren diye “kıçımızı yırtıyoruz!”. Artık, havaalanı da bitsin artık, “kabak tadı” vermeye başladı. Mesela, hızlı trenin temeli atılalı neredeyse dört ay oldu. Bir çivi çakıldı mı acaba? Soralım bakalım Mehmet Özhaseki Başkanımız ne der, acaba?