*** Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre, Eylül ayı sonu itibariyle Türkiye’deki toplam tasarruf mevduatı hacmi 1 trilyon 864.5 milyar liraya ulaştı. Buna göre Türkiye'nin 48 ilinde tasarruflardaki dolarizasyon oranı yüzde 50'yi geçiyor. Nevşehir, toplam tasarruf mevduatı hacmi içinde yüzde 68 pay alan döviz birikimiyle dolarizasyonda ilk sırada yer alıyor. Yabancı para tasarruflarının toplam tasarruflara oranı Aksaray'da yüzde 67, Yozgat ve Kayseri'de yüzde 65, Kırşehir ve Kütahya'da yüzde 63'e çıkıyor.
SÖZCÜ Gazetesi’nden Mehtap ÖZCAN ERTÜRK’ün ilginç bir haberi var…
Sosyal medyada da “tıklanma” rekoru kıran haber de Türkiye’de hangi illerin parasını dolara bağladığı rakamlarla tek tek ortaya konulmuş…
Veriler Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine dayanıyor…
Önce haberi sizlerle paylaşayım sonra yorumunu yaparız…
Haber aynen şöyle:
“Türkiye'de yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatlarının toplam mevduatlara oranı 6 Kasım itibarıyla yüzde 55.6'ya yükseldi ve toplam 224.2 milyar dolara ulaştı. Toplam mevduatların yarısından fazlasının dolar, Euro ve altın cinsinden olması dolarizasyonun geldiği noktayı açıkça gösteriyor. Yüksek enflasyon, negatif reel faiz ve TL'nin değerinin hızla düşmesiyle birlikte son 2 yıldır giderek yükselen dolarizasyon eğiliminin illere yansıması da farklı bir tabloyu ortaya koyuyor.
48 İLDE TL'Yİ SOLLADI
En dövizci illerin milliyetçi ve muhafazakar yapısı ile bilinen İç Anadolu Bölgesi'nde yoğunlaştığı görülüyor. Nevşehir, toplam tasarruf mevduatı hacmi içinde yüzde 68 pay alan döviz birikimiyle dolarizasyonda ilk sırada yer alıyor. Yabancı para tasarruflarının toplam tasarruflara oranı Aksaray'da yüzde 67, Yozgat ve Kayseri'de yüzde 65, Kırşehir ve Kütahya'da yüzde 63'e çıkıyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre, Eylül sonu itibarıyla Türkiye'deki toplam tasarruf mevduatı hacmi 1 trilyon 864.5 milyar liraya ulaşıyor. Bunun 767.6 milyar TL ile yüzde 41'i İstanbul'da yaşayan bireylere ait. İstanbul, yüzde 62 olan tasarruflarındaki dolarizasyon oranıyla 81 il arasında yedinci sıraya yerleşiyor. Türkiye'nin 48 ilinde tasarruflardaki dolarizasyon oranı yüzde 50'yi geçiyor.
2011'DE DİP YAPMIŞTI
Mevduatlardaki yabancı para oranı 2003'te yüzde 56.2 ile zirveye çıkmış, ardından ülkeye döviz girişiyle birlikte, TL'ye güvenin artmasıyla bu oran 2011'de yüzde 27.6 ile en düşük seviyesini görmüştü. Merkez Bankası'nın haftalık yabancı para mevduat verilerine göre, 6 Kasım itibarıyla bireyler ve firmalar döviz mevduatlarının yüzde 54'ünü dolar, yüzde 28.9'unu Euro, yüzde 15.2'sini altın, geri kalanını da diğer para cinsinden tutuyor.”
Verileri gördünüz, rakam rakam…
Sizleri rakamlarla boğup gerçeğin rakamların gölgesinde kaybolmasına fırsat vermeden işin özünü sizlerle paylamak istiyorum…
Nevşehir, toplam tasarruf mevduatı hacmi içinde yüzde 68 pay alan döviz birikimiyle dolarizasyonda ilk sırada yer alıyor…
Rakamlar neyi ifade ediyor?
Nevşehirlilerin mevduatlarını dolara kaydırdıkları…
Aslında bu durum eskiden beri bilinen bir gerçek…
Nevşehirliler yatırımlarını genellikle faizde değerlendirirler…
Bunu en iyi bilen şüphesiz Kayserililer…
Niye?
Nevşehirlilerle en çok alışı-verişi olanlar Kayserililer olduğu için…
Yalan mı?
Kayseri’de ki birçok esnaf Nevşehirlilere borçludur…
En basit örneği fırıncılar… Genellikle fırıncılara unu onlar satıyor…
Nevşehir’den sonra ikinci sırada Aksaraylılar yer alıyor… Aksaraylılar da sonradan sonraya atağa geçti… Geriden Kırşehir ve Kütahya'da yüzde 63'le geliyor…
Yoksa eskiden Aksaray’da bu kadar birikim yoktu… Sonradan toprakları kıymetlendi, yatırım arttı derken Aksaraylılar da zenginleşti…
Üçüncü sırayı Yozgat’la paylaşıyoruz…
Rakam olarak az bir farkla Yozgat bizi geçmiş…
Düşünebiliyor musunuz nüfusunun büyük bir bölümü Kayseri’de yaşıyor ama iş tasarrufa gelince Kayseri’yi bile solluyorlar…
Aslında hem Nevşehir hem Aksaray hem de Yozgat’ın birçok benzer yanları var…
Nedir diye soracak olursanız, o da şu;
Bu üç İl’in büyük bir kısmı gurbetçi…
Yani bu İller’in vatandaşları yıllardır Almanya, Fransa, Belçika ve Hollanda gibi ülkeler de çalışıyor…
Esas döviz birikimi de buralardan geliyor…
Yoksa gerek Nevşehir’in, gerek Aksaray’ın ve gerekse Yozgat’ın nesi var?
Her üç İl’de de doğru dürüst sanayi yatırımı bile yok!
Bu kadar dolar stoku nereden geliyor diye soracak olursanız öncelikli olarak gurbetçi oluşlarından…
Sonra?
Sonrası da daha sonra bu vatandaşlar dövizle alıp-satmaya ve hatta dövizle borç alıp-vermeye başlayınca dolar stoku katlandı ve bugünkü verilere ulaştı…
Esas burada düşündürücü olan husus Kayseri’nin bu üç İl’inde gerisinde kalıyor olması…
Kayseri yıllarca öz kaynağıyla iş yapmakla övünürdü…
Şu veriler gösteriyor ki artık Kayseri’nin öyle övünülecek bir hali kalmamış…
Baksanıza Nevşehir, Aksaray ve Yozgat’ında gerisine düşmüş…
Araştırmacılar bir noktaya daha dikkat çekiyor…
Bu dört İl’inde muhafazakar yapısına…
Yani bu dört İl hem muhafazakarlığın kalesi olacak hem de mevduatlarını dövize bağlayacaklar öyle mi?
Bu ne yaman çelişki değil mi? Bu ne demek?
Ağzımızdan Allah-din-kitap lafını düşürmüyoruz, gidip muhafazakar gördüğümüz AK Parti’ye oyumuzu veriyoruz ama oy verdikleri partinin lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Yastık altında ki dövizinizi çıkarın TL’ye bağlayın!” çağrısına bile itibar etmiyoruz…
Oy verirken duygularımızla, ama paramızı dövize bağlarken de gerçeklerden hareket ediyoruz…
Her şey bir yana yine de Kayseri’nin komşu İller Nevşehir, Aksaray ve Yozgat’ın gerisinden geliyor olmasını da doğrusu içime sindiremiyorum…
Ne oldu Kayserililerin yeşil yeşil dolarlarına?