TÜİK tarafından her yıl “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması” yapılır. Tabii, TÜİK üzerine projektörlerin çevrildiği günümüzde, bu araştırma ne kadar sağlıklı, ne kadar “nalıncı keseri” işlevi görüyor bilemiyoruz! Buna rağmen ülkenin ve ahalinin ne halde olduğu hakkında bizlere ipuçları veriyor.
***
Araştırmaya göre, en yüksek hane halkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 1,2 puan artarak %47,5'e yükselirken, en düşük gelire sahip % 20'lik grubun aldığı pay 0,3 puan azalarak %5,9'a düştü.
***
Tabii, yüzde 20’lik dilimin hali böyle. Peki, bunları yüzde 10’luk on dilime ayırırsak durum ne acaba? Gelirden en fazla pay alan yüzde 10'unun elde ettiği gelirin en az pay alan yüzde 10'unun elde ettiği gelire oranı şeklinde hesaplanan P90/P10 oranı ise 13,0'dan 14,6'ya yükseldi. Bir de yüzde 5’lik gruplara yani dörder milyonluk gruplara ayırın bakalım manzara ne?
***
Gelir dağılımında diğer bir önemli konu da şu, “Gini Katsayısı”… Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden Gini katsayısı, “sıfıra” yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği; “bire” yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade etmekte. En son yapılan araştırma sonuçlarına göre Gini katsayısı bir önceki yıla göre 0,015 puan artış ile 0,410 olarak tahmin edildi.
***
Şimdi gelelim “zurnanın zırt dediği yere!”. Öyle ya, diğer ülkelerde durum ne? Öyle ya, herkes bizi kıskanıyor. EUROSAT/DİSK tarafından verilen seçilmiş 20 ülkenin “Gini Katsayısı”nı veriyorum. Ülkemiz ne halde bir görelim.
***
Slovakya (0,228), Slovenya (0,239), Çekya (0,240), Belçika (0,251) ve Norveç (0,251). Bunlar, gelir dağılımı düzgün olan “ilk beş” ülke. Türkiye’nin sonuncu olduğu 15 ülke ise, şunlar: Estonya (0,305), İsviçre (0,306), Makedonya (0,307), Yunanistan (0,310), Güney Kıbrıs (0.311), Portekiz (0,319), Lüksemburg (0,323), İtalya (0,328), Sırbıstan (0,333), Romanya (0,348), Letonya (0,352), Litvanya (0,354), Bulgaristan (0,408) ve Türkiye (0,410).
***
İsterseniz, “komünistlik” yapmaya devam edelim. Bizler bunu yeni yeni söyler olurduk. Öyle ya; “gelir dağılımı, Lorenz Eğrisi, Gini Katsayısı”, geçmişte “komünistleri/sosyalistlerin” derdi idi. Sağcılar ise bunu söyleyenlere “vurun komünistlere!”, komünistler Moskova’ya!” diye tempo tutardı. Onlar haklıymış ama biz ise; “Vatan, millet Sakarya!” diyerek, güzelce uyumuşuz ya da güzelce uyutmuşlar. Şimdi de başka masallarla uyutuyorlar “kıskanıyorlar!” diye.
***
Malı yine başkaları götürmüş haberimiz yok. Peki, nereden biliyoruz. Şuradan? “Gelir Dağılımı Araştırmaları”nın yapıldığı “2011-2020” tarihleri arasında, TÜİK tarafından verilen verilerden ya da yapılan “tahminlerden” Unutmayın, bunlar birer tahmin.
***
Bu yıllar arasında, ülkemiz için tahmin edilen Gini Katsayı’larını aşağıda vereceğim. AK Parti iktidarı döneminde “Batı yakasında değişen bir şeyin olmadığını görelim!”; hoca efendilerin vaazlarında, “sabredin, şükredin zira sizlerin öte dünyada yeri cennet!” telkinlerini dinlemeye de devam edelim.
***
Ülkemizde, 2011 yılında Gini Katsayı’sı 0,404’müş. 2014 (0,391) ve 2015’de (0,397) düşmüş. Sonra, yükselmeye devam etmiş. Derken, 2019’da 0,395 ve nihayet, 0,410 olmuş. Bu bize şunu gösteriyor; 20 yıllık AK Parti iktidarında servet “fakir-fukara”, “garip-gurabaya” mı yoksa partinin zengin ettiği varsıllara mı, gittiğini?
***
Biz biliyoruz; birinci gruptakiler “iaşe paketleri” ve sosyal yardımlar ile yetindiler, kendi paraları olan “İşsizlik Fonu”ndan yapılan yardımları, “hazineden” sandılar. Diğerleri ise doyma bilmediler. Demek ki, pandemi, birileri için “fırsat” olmuş “gelirleri” artmış; kahır ekseriyet ise fakirleşme ve yoksullaşmaya devam etmiş. Sizi bilmem ama TÜİK tahminlerinden ben böyle anladım…
***
Hani iktidar büyüdük diyor; muhterem ahali, “büyüdükse bu para nerede?” diye soruyorsa, soruyor. İşte yanıtı burada. Etrafınıza bakarsanız, paranın nereye yöneldiğini görürler, AK Parti iktidarında.
***
“Fakir-fukara; garip-guraba” olmayacak, “3Y”’yi kaldıracağız, diye iktidar olan AK Parti’nin 20 yıl sonraki karnesi bu. Muhterem ahali bunu göremiyorsa, bunu fark edemiyorsa ben ne yapayım. “Boş ver selo, bu ülkeyi kurtaracak sen misin” Boş ver gitsin. Ama yarın da bu çalışmaya devam edeceğiz.