2022 yılı Temmuz ayı dış ticaret rakamları açıklandı.Geçen yılın aynı ayına göre; ihracat yüzde 13,4 artışla 18 milyar 550 milyon dolar, ithalat yüzde 40,8 artışla 29 milyar 132 milyon dolar oldu.
***
2022 yılı “Ocak-Temmuz” döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre, ihracat yüzde 19,1 artışla 144 milyar 417 milyon dolar, ithalat yüzde 40,7 artışla 206 milyar 399 milyon dolar olarak gerçekleşti.Yedi aylık dış ticaret açığı yaklaşık 62 milyar dolar.
***
Büyüklerimiz nedense, ithalata pek yaklaşmıyor, ihracatta ki artışı sürekli ahalinin önüne sürüyor. “İnşallah, 250 milyar dolara erişeceğiz, yılsonunda!” diyor ve “bu bir rekordur!” diye ilave ediyor. Ama 2023 hedefleri arasında ihracatımızın 500 milyar dolar olduğunu kamufle ediyor. Unutmayın, 2021 yılı aynı döneminde “ticari denge”, (-) 25,516 milyar dolardı. Yine unutmayın, 2022 yılı aynı dönemindeki açık artışı %143.
***
“Cari açığın” önemli bir parametresi olan “dış ticaret açığın” bu seviyelerde olduğu, yılsonunda bunun 60 milyar doları bulacağı tahmin edilmekte. Bir de buna mesela, Mayıs/2022 itibarıyla, “kısa vadeli dış borcu” (Bir yıl içinde ödenecek borç) ekleyin, bu yılsonuna kadar neredeyse, en az 200 milyar dolar bulmak zorunda.
***
“Üretemeyen” bir toplumuz… “Ucuz döviz” girmedikçe, bu cari açıkla, döviz fiyatını aşağı çekemezsiniz. Zira “Yumurta-tavuk” misali, bir kısır döngü içerisine girdi ülkemiz… Sağa sola efelenmekle, “ümmet türküsü” söylemekle, “iç ve dış düşman” korkusuyla, “nas” ile ekonomiyi yönetmekle içinden çıkılabilecek bir durum değil bu…
***
Açıkça söylüyorum; “piyasalara güven” için, bu iktidarın mutlaka değişmesi lazım. “Güven”sorunu olan; mesela, “Tüketici Güven Endeksi”63,4;CDS Risk primimiz 900’ün üzerinde çıkan, neredeyse, 1000’i zorlayan, bir ülkenin para bulması çok zor. Bulabilirse, “tefeci faizi” ile bulabilir, ancak.
***
Kayseri ihracatına gelince, “Ocak-Temmuz” döneminde 1.831.980,52 dolar olmuş. Azalan trend devam ederse ya da önümüzdeki beş ay artışta bir sıçrama olmazsa, 3 milyar doları zor bulacağız gibi… Ama iyimser olan Kayseri Sanayi Odası Başkanı Mehmet Büyüksimitci, 2023’te 5 milyar doları bulacağımızı tahmin ediyor. Ama ben bu rakama asla erişemeyeceklerini söyleyebilirim.
***
Zira 3 milyar dolar, takip eden yılda 5 milyar dolara çıkartmak çok zor… Benim bildiğim, artışlar doğrusal olmaz… Bir noktadan sonra, sistem direnç göstermeye başlar, artış eğimi düşer…
***
Miktarlar değişebilir… Bu, çok da normaldir. Ama benim için önemli olan “birim üretim için kullanılan enerji (enerji yoğunluğu)”, ihracatın “ağırlığı” (ton başına dolar)… Bu da bize, üretiminkalitesine ya da niteliğinegösteriyor.
***
Mesela; “Ocak-Temmuz/2022” döneminde İmalat Sanayi ürünü olarak 136,5 milyar dolarlık ihracat yapılmış. Bunun 3,8 milyar doları“yüksek teknoloji” ürünü… “Orta Yüksek”39,5 milyar dolar, “orta düşük”34,3 milyar dolar ve “düşük teknoloji” ürünü 37,3 milyar dolar. Bu tablo bizi, “imalat sanayi” içerisinde “Yüksek Teknoloji Ürününün” payı yüzde 2,8 kadar… Bu çok düşük… Neden?
***
Aslında rakam güzel de, pek “övünülecek” bir durum değil. Mesela, övünebilmek için “yüksek teknoloji kullanım” payı yüzde 25-30’ları bulmalı. Mesela ben Kayseri’nin 1,8 milyar dolarlık ihracatı içerisinde İmalat Sanayi’nin durumu nedir? Ne satıyoruz? Bilmek isterim. Bunu bileyim ki bir değerlendirme yapayım.
***
Tahminimi söyleyeyim; Genelin ortalaması yüzde 2,8.Kayseri’nin ki, yüzde 3,5’ten fazla değil. Bu da övünülecek bir durum mu? Bilemiyorum. Demek ki, Türkiye ve Kayseri üretimde yeterli nitelik değişikliği yapamamış. Tabii, bu bir tahmin. En doğrusunu bulabilme şansına Kayseri Sanayi Odası ve Kayseri Ticaret Odası sahip. Aslında, bu ve benzeri çalışmaları yapmak zorundalar.
***
Temmuz ayında en fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla; Almanya yüzde 3 oranında artışla 1 milyar 487 milyon dolar, ABD yüzde 24,8 oranında artışla 1 milyar 318 milyon dolar ve İngiltere yüzde 3,6 oranında artışla 1 milyar 17 milyon dolar oldu.
***
İhracatta en çok paya sahip “ilk 10” ülkenin toplam ihracat içerisindeki payı yüzde 47,2 oldu. Bu on ülke, tahminen bizi “kıskanan”, bizden “korkan”, bizi “yok etmek isteyenler” cümlesinden. Bu durumla, ihracatımızın neredeyse yüzde 50’sini yaptığımız ülkeler çok mu aptal ki, malımızı alıyorlar. Öyle ya, ambargo koyarlar…
***
Temmuz ayında en fazla ithalat yapılan ülkeler ise sırasıyla; Rusya Federasyonu yüzde 78,1 oranında artışla 4 milyar 369 milyon dolar, Çinyüzde 43,2 oranında artışla 3 milyar 805 milyon dolar ve Almanya yüzde 9,3 oranında artışla 1 milyar 781 milyon dolar oldu.
***
İthalatta en çok paya sahip “ilk 10” ülkenin toplam ithalat içerisindeki payı yüzde 58,3 oldu.Çin’i çıkın, en fazla ithalat yaptığımız 9 ülkenin tamamı yine bizi “kıskanan”, bizi “yok etmek isteyen”, bizden “korkan” ülkeler… Bunlar çok mu aptal ki, bize mal satıyorlar… Öyle ya, ambargo koyarlar, bizi ölüme terk ederler.
***
Komplo teorilerinde ya da “iş ve dış düşmanlar” sloganında bir sıkıntı yok mu?