Her kriz döneminde ya da “milli duygulara” ihtiyaç duyduğumuzda, “büyüklere masal” anlatılmaya başlarız, toplumu rahatlatmak için... Bir anlamda ya toplumun “gazını alırlar!” ya da “gündemi değiştirirler!” Gerçek gündemi, toplumun gözü önünden kaçırmak isterler.
Birinci masal: Yastık altında çok milyar dolar var!..
İkinci masal: Gurbetçilerin çok milyar “euro”su var
Üçüncü masal: Çok çok zengin maden ve petrol/doğal gaz yataklarımız var!..
Dördüncü masal: Enerji kaynaklarımız çok bol!..
Beşinci masal: İçimiz iç, dışımız dış düşmanlarla dolu…
Altıncı masal: Dünya bizi kıskanıyor…
Yedinci masal: Yastık altında tonlarca altın var…
Sekizinci masal: Ümmet bizi kurtarıcı olarak bekliyor…
***
Bilindiği gibi, bilimselliğin koşullarından birisi; o şeyin “ölçülebilir” olmasıdır... Bunları nasıl ölçüyorlar? Şahsen ben bilmiyorum. Bilmiyorum ama şu sorulara da yanıt arıyorum. Başka sorular da ilave edebilirsiniz. Aklıma bunlar geldi.:
Soru 1: Bol olduğu bilinen bordan nihai ürün ya da “birim saf borun” yatırım ve işletme maliyeti nedir? Ya da “bir kilo saf bor” elde etmeye kalksak, bize kaça patlar?
Soru 2: Bol olduğu söylenen petrolü ve doğal gazı, yabancılar çıkartmıyor diyelim, peki TPAO neden çıkartmıyor? Bir damla petrol için Kafkasya’da, Afganistan’da, Irak’ta, Güney Amerika’da savaşı göze alan Batı özellikle Amerika, “sıfır risk” ortamında Türkiye’de bol olduğu iddia edilen petrolü üretip dünya pazarlarına süremeyecek kadar aptal mı? Üstelik “stratejik ortağız” da…
Yine bu bağlamda; Bizi yok etmek isteyen “iç ve dış düşmanlar!” biran önce yok olmamız ve tarih sahnesinden silinmemiz için petrolümüzün, madenlerimizin hemen bitmesini istemezler mi? Ya da bu ülke, bol ve ucuz olan petrolümüzü üretmek istemeyen “hainlerle” mi dolu?
Soru 3: Çok zengin olduğu söylenen madenlerimizin parasal değeri ve kompozisyonu nedir? Dünya ölçeğinde bir karşılaştırma yapabilir misiniz?
Soru 4: Linyitlerimizin bol olduğu doğru. 13 milyar tonlarla ifade ediliyor. Dünyada hatırı sayılır linyit yataklarına sahibiz… Bu da doğru… Bunları ısınma amaçlı kullanabilir miyiz? Ya da “bir MWh elektriği” üretmek için gerekli yatırım ve işletme maliyeti; bunların ortalama kalorifik, kül, nem, kükürt değeri ve “çevre etkisi” nedir?
Soru 5: Türkiye’nin “brüt/teorik” hidrolik potansiyeli nedir? Bunun “teknik” ve “ekonomik” olarak elektrik enerjisine çevrilebiliri ne kadardır? Sözgelimi bu miktar, 2030 yılı enerji talebimizin yüzde kaçını karşılar? Bunun da yatırım ve işletme maliyeti nedir?
Soru 6: Tamamına yakını dışa bağımlı doğal gaz ile elektrik üretimi (şimdi %25) yapılıyor; ısınıyoruz (şimdi %30) vs. Bu doğru. Peki, bir doğal gaz santralının hatta bir nükleer santralın eşdeğeri linyit ya da hidrolik tesisin çevre etkisi, işletme ve yatırım maliyeti, yapım süresi ve birim kWh enerji maliyeti nedir?
Soru 7: Doğal gaz tüketimi artıkça dış bağımlılığımız da artacak. Bu da doğru… Peki; Enerjide dışa bağımlılık açısından, sözgelimi Japonya’da, Almanya’da, İtalya’da, Amerika’da, Yunanistan’da vs. “bağımlılık oranı” nedir? Bu ülkeler, kullandıkları enerjinin ne kadarını kendi kaynaklarından üretiyor?
Soru 8: Bize doğal gaz satmakla her yıl milyarlarca dolar gelir elde edecek Rusya, İran, Cezayir ve diğerleri istedikleri anda doğal gazı, kesecek ya da vermeyecek kadar “ticari zekadan” yoksunlar mı? Yani çok mu aptallar? Peki, kestikleri doğal gazı ne yapacaklar?
Soru 9: Sürekli, “iç ve dış düşman” korkusu ile yaşamanın ruh sağlığımız üzerine etkisi nedir?
Soru 10: Sürekli komplo teorileri üretenlerin bundan bir çıkarı mı var?
Soru 11: Aynı nüfusa sahip, kişi başına ulusal geliri 2 bin dolar olan ülke mi, yoksa benzeri nüfustaki 15 bin dolar olan ülke mi daha iyi pazardır?
***
Evet. “Enerjide biz bize yeteriz!” diyenlerin bunlara ve benzerlerine yanıt vermek zorunda. Kusura kalmasınlar bu işler öyle “Terzilik dediğin ne ki? Önü ile arkası, kolu ile yakası” denecek türden işler değil.