Böyle deriz bazen.
Çok kızdığımız da, ya da ortamın gerginleştiği, işin şirazesinden koptuğu anlarda.
"Bana felsefe yapma!"
Ya da biraz daha farklı bir boyutu ile de devam ederiz.
"Bana edebiyat parçalama!"
Bakar mısınız?
İkisi de en uç örnekler ama ikisi de düşünen, sorgulayan, okuyan, araştıran, yazan, çizenler için genel-geçer ön önemli düşün-yazın tarzları.
Felsefe.
Edebiyat.
Mantık.
Matematik, Fizik, Kimya’ya girmiyorum bile.
Düşünen insan için ne kadar da önemli değil mi?
Birileri bunu bu ülkeden silmek istiyor.
Düşünen insan istemiyorlar açıkçası.
Alenen de dillendiriyorlar bunu.
Düşünce, araştırma, sorgulama “Dinle ters düşer!” diye de üstüne basa basa vurguluyorlar.
Biat kültürü böyle bir şey.
Peki neden bugün böyle bir konu?
İşte size Felsefi esintiler eşliğinde bir Cumartesi yazısı.
**
FELSEFE NEDİR?
1. Felsefe, neleri bilmediğini bilmektir. Socrates
2. Doğruyu bulma yolunda, düşünsel (idealist) bir çalışmadır. Platon
3. Felsefe yapmak ölmeyi öğrenmektir. Karl Jaspers
4. İlkeler ya da ilk nedenler bilimidir felsefe. Aristoteles
5. Mutlu bir yaşam sağlamak için, tutarlı eylemsel bir sistemdir. Epikuros
6. Felsefe bir bilimdir ve geometrik yöntemi metafiziğe uygulamak gerekir, felsefeyi kesin bir bilim yapmak için. Descartes
7. İnanılanı anlamaya çalışmaktır. Anselmus
8. Felsefe yapmak doğru düşünmektir. Thomas Hobbes
9. İnanılanın inanılmaya değer olup olmadığını araştırmaktır. Pierre Abélard
10. Deney ve gözleme dayanan bilimsel veriler üzerinde düşünmektir. Francis Bacon
11. Felsefe, genelleştirilmiş bir matematiktir. Baruch Spinoza
12. İnsan zihninin mahiyetini incelemektir. David Hume
13. "Felsefe, öğrenilemez, sadece felsefe yapmak öğrenilebilir" Immanuel Kant
14. Eleştiridir. Tommaso Campanella
15. Düşünüyorum öyle ise varım.
DESCARTES
**
NE ZAMAN DEĞİŞİR...?
Bir insanın hayatı ne zaman değişir...?
Sokrates: Bilmediğini bildiği zaman.
Seneca: Yeteneklerinin sınırlarını bildiği zaman.
Dostoyevski: Tek başına acı çektiğinde.
Nietzsche: Kendini aştığında.
Sartre: Özgürlüğüne inandığında.
Viktor Frankl: Hayatına bir anlam bulduğunda.
Schopenhauer: İradesini aştığında.
Cioran: Öldüğünde.
Spinoza: Özgürlüğümüze karşılık değil, gereklilikten değişiyoruz.
Milan Kundera: Bu dünyanın tamir edilemez olduğunu fark ettiğimizde değişiyoruz.
Simone de Beauvoir: Bir adam kalbini kustuğunda.
Carl Jung: Kendimizi anladığımızda ve karanlık tarafımızı ve kötülüğün tohumlarını gördüğümüz zaman.
**
NELER ÇEVİRİYORSUN?
İnsanların 'Sana karşı dürüst olacağım' demesi ne kadar da berbat ve sahtekârca bir hareket.
Neler çeviriyorsun sevgili dostum?
Dürüstlük senin söylemene ihtiyaç kalmadan herkes tarafından görülebilir, sesinin tonundan ve gözlerindeki ışıktan anlaşılır olmalı.
Aşık olduğun kişinin bir bakışından nasıl anlarsın her şeyi? İşte aynen öyle olmalı.
Uzun lafın kısası, iyi ve dürüst bir kişi kokmuş bir keçi gibi olmalı; onlardan biriyle aynı odada olduğunu hemen anlamalısın...
MARCUS AURELİUS
**
NE DEMEK?
Özgürlük: İlkesizlik değildir.
Marjinallik: Yozlaşmak değildir.
Saygı: Biat etmek değildir.
Özsaygı: Bencillik değildir
Rekabet: Vahşet değildir.
Hasımlık: Hainlik değildir.
İsyan: Nefret değildir
Eleştiri: Saygısızlık değildir.
Savunma: Polemik değildir.
Gurur: Hatanı kabul etmemek değildir.
Özür: Eziklik değildir
Samimiyet: Laubalilik değildir.
Hoşgörü: Katlanmak değildir.
Aşk: Mülkiyet değildir
Sevgi: İpotek değildir.
Dostluk: Mahkûmiyet değildir.
Merhamet: Acımak değildir.
Kötülük: Marifet değildir.
İyilik: Aptallık değildir.
Ağlamak: Ayıp değildir.
İnsan olmak: Hayvan olmamak değildir.
Tüm bu kavramları olmaması gereken şekilde anlayıp, kurgulayıp, uygulayıp hem kendimizi, hem de birbirimizi öğütüp duruyoruz
**
YAVAŞLADIKÇA ÇOĞALIYORUM
• İnsan, içinde dürüstlük olmadıktan sonra asla erdem sahibi olamaz. İhtiyacı olduğunda erdem maskesini takmaya çalışsa bile, maske kendiliğinden düşer.
• Maddi fakirlik elbet bir gün giderilir. Ancak fakir olan ruhsa, çözüm bulmak imkânsızdır.
• Hayatı bir rüyaya benzetenler haklılar; uyanıkken uyuyorduk, uyurkense uyanık.
• Acı çekmekten korkan, çoktan acı çekmeye başlamıştır. Korku, acının ta kendisidir.
MONTAİGNE / YAVAŞLADIKÇA ÇOĞALIYORUM
**
BAŞKA NE TUTABİLİR?
Samimi bir sevginin yerini başka ne tutabilir
bu hayatta. Birine karşılıksız iyilik etmenin hazzını başka hangi şey yaşatabilir insana.
Hangi intikam daha güçlüdür, kötülüğe iyilikle cevap vermekten.
İnsan yaşadıkça zaten, vazgeçemeyiz ki sevmekten.
Biliyorsun, küçücük bir tebessümle değişebilir bütün dünya bir anda.
Biliyorsun, insanlığımız büyüdükçe büyür iyiliğin sıcacık kucağında.
İyilik üzerine yazılar, hikâyeler, şiirler, öneriler, güzel sözler ve daha neler neler.
Hadi, kendine bir iyilik yap. Herkese gülümse.
WİLLİAM SHAKESPEARE
**
KİMİ DE HÜZÜN BIRAKIR
İnsanlar vardır, gelip geçerler hayatlarımızdan.
Kimi hiçbir iz bırakmaz ardından.
Kimi hafifçe okşar ruhumuzu.
Kimi de hüzün bırakır ardından..
İnsanlar vardır, usulca sokulurlar içimize.
Sonsuzcasına orada kalsın isteriz.
Bazıları serap gibidir, yokluğunda hayalleridir gerçeğimiz.
İnsanlar vardır, su gibi aziz, su gibi duru.
Konuştukça su olur, akarlar kalbimize.
Kan gibi, can gibi, canan gibi..
İnsanlar vardır, ışığı sönmüş yıldızlar gibi çaresizdirler.
Açtın mı kollarını, kalbine doldururlar ışığı.
İnsanlar vardır, soğuk duvarlar misali,
gülümsemenin sıcaklığını bilmezler.
Bilseler de sevmezler.
İnsanlar vardır, gelip geçerler hayatlarımızdan.
Kimi depremlerle gider, kimi fırtınalarla.
Ben kalanlardan yanayım.
Gitmeyenlerin sadakatini ve sabrını severim.
Sarılıp bırakmayanların sıcaklığını...
ŞEMS-İ TEBRİZİ
**
TOPLULUK RUHU...
"Ağaçlarda topluluk ruhu vardır.
Eğer her ağaç yalnızca kendisi ile ilgilenseydi, pek çoğu ileri yaşını göremezdi.
Sürekli ölümler üst bölümlerde geniş boşluklar oluşmasına sebep olur ve bunun sonucunda fırtınaların ormanın içine girerek daha fazla ağacı devirmesi kolaylaşırdı."
AĞAÇLARIN GİZLİ YAŞAMI