“Dünya Yolsuzluk Endeksi”2023 sonuçları yayınlandı. Tabii, bu yayına bakınca doğal olarak, “bizi kıskanan ülkelerin”, üzerimizde bir algı operasyonu oluşturduğu konusunda kuşku duyuyor insan. Kim bilir belki de, AK Parti öncesi, “eski Türkiye’nin” var olduğunu sanıyorlar.
***
Öyle ya, her şeyin “saydam” olduğu bir ülkede, “yolsuzluk” mu olur sorusu akla geliyor? Gençler hatırlamaz, “eski Türkiye”de hele hele “iki ayyaş” döneminde “yolsuzluktan” geçilmezdi bu ülkede. Osmanlı’dan kalan muhteşem mirası, “har vurup harman savurmuşlar”, eşe dosta, yakınlara peşkeş çekmişler, ülkeyi “yetmiş sente” muhtaç etmişler; “ele güne muhtaç duruma” getirmişlerdi.
***
Şimdi ise, eskiden kapısında para “dilendiğimiz”, IMF’yi “kovmuş”, bırakınız “borç” vermeyi, “hibe verir” olduk. Baksanıza, “eski Türkiye”de ülke ülke para ararken, bugün bize “para” vermek, yatırım yapmak için sıraya girmiş durumdalar…
***
Hatırlayın, AKParti’nin 20 yılı aşkın süredir iktidarda olduğu Türkiye’de “yolsuzluk”kalmadı. Ama nedense, Şeffaflık Örgütü’nün raporuna göre, Türkiye, yolsuzlukta Afrika ligine düşmüşüz. Oysa bu iktidar, 2002 yılında bizler “3Y” yani “yasaklar, yolsuzluk ve yoksulluk” ile savaşacağa ve ortadan kaldıracağı sözü vermişti. Nitekim de öyle oldu. Ama gel de anlat bunlara…
***
Gelinen nokta ortada, ne “yasaklar”, ne“yoksulluk”ve de ne de “yolsuzluk” var bu ülkede. Bu araştırmaya göre “Yolsuzluk” üçüncü-dördüncü ligdeymişiz. Olsun!.. Ne kadar uğraşırlarsa uğraşsınlar…
***
Şeffaflık Örgütü’nün yayınladığı 2023 yılıYolsuzluk Algı Endeksi’ne göre Türkiye, 2023 yılında 14 sıra gerilemiş ve 34 puanda kalmış.
***
Söz konusu endekste, Türkiye180 ülke içinde 115. sırada bulunurken; Cibuti, Nijer, Kenya, Malavi ve Angola gibi Afrika ülkeleriyle aynı sıralarda yer almış. Türkiye’nin puanı 2022 yılında 36 olarak açıklanmıştı.
***
Raporda, Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı gerilemenin dikkat çekici olduğunun altı çizilmişi. Türkiye’nin 2018 yılından itibaren “Yolsuzluk Algı Endeksi”nde puanları önemli oranda düşüş gösteren 12 ülke arasında bulunduğu iletilmiş.
***
“Yolsuzluk algısı” kötüleşen ülkeler arasında hem düşük ve orta hem de yüksek gelir grubundan ülkeler yer aldı. Bu ülkeler; El Salvador (31), Honduras (23), Liberya (25), Myanmar (20), Niaragua (17), Sri Lanka (34), Venezuela (13), Arjantin (37), Avusturya (71), Polonya (54), Türkiye (34) ve Birleşik Krallık (71) olmuş.
***
Sıralamada yer alan 180 ülkenin üçte ikisinden fazlası 100 üzerinden 50 puanın altında kalmış. Bu durum, ülkelerde yolsuzluk sorunları olduğunu göstermiş.
***
9 ülke, 2018 yılından beri “Yolsuzluk Algı Endeksi” puanlarını belirgin ölçüde yükseltmeyi başarmış. Bu ülkeler; Angola (33), Ermenistan (47), Dominik Cumhuriyeti (35), Kuveyt (46), Maldivler (39), Moldovya (42), Nepal (35), Özbekistan (33) ve Vietnam (41) olmuş.
***
Yayınlanan rapora göre, dünyada “en az”“yolsuzluğa” bulaşmış ülkenin Danimarka olduğu belirtiliyormuş. Danimarka’yı ise Finlandiya ve Yeni Zelanda’nın takip ettiği iletilmiş.
***
Listenin üst sıralarında bulunmalarına rağmen İsveç (82), Hollanda (79), İzlanda (72) ve Birleşik Krallık (71) gibi ülkeler ise, 2012 yılından itibaren “en düşük” puanları kaydetmiş.
***
Uluslararası Şeffaflık Örgütü Batı Avrupa Bölge Koordinatörü Flora Cresswell konuyla ilgili;“Batı Avrupave AB’de bölgesel ‘CPI puanının’ düşmesi, Avrupa hükümetlerinin yolsuzlukla mücadeleyi ve hukukun üstünlüğünü korumayı daha ciddiye almaları gerektiğini gösteriyor” açıklamasını yapmış.
***
Örgüte göre bölgedeki ülkelerin dörtte üçünden fazlasında “yolsuzlukla” mücadele çabaları ya durağanlaşmış ya da gerilemiş.
***
En iyi performans gösteren ülkeler Danimarka (90), Finlandiya (87) ve Norveç (84) olarak belirlenirken düşük performans gösteren ülkeler Macaristan (42), Romanya (46) ve Bulgaristan (45) olmuş.
***
Bu bölgede yer alan 31 ülkenin arasında sadece 6 ülke 2012’den bu yana puanlarını önemli ölçüde artırmış. Bu ülkeler; Çek Cumhuriyeti (57), Estonya (76), Yunanistan (49), Letonya (60), İtalya (56) ve İrlanda (77) olarak ilan edilmiş.
***
Avusturya (71), Lüksemburg (78), İsveç (82) ve Birleşik Krallık (71) 2015 yılındaki puanlarıyla karşılaştırıldığında büyük oranda gerilemiş.
***
Raporda Polonya’nın (54) da son on yılda “önceki iktidar partisi Kanun ve Düzen’in (PiS) kamu yararı pahasına iktidarı tekeline alma çabaları” sebebiyle 7 puanlık bir düşüş yaşadığı belirtilirken Yunanistan’ın (49) zayıf yargı bağımsızlığı nedeniyle 2023 listesinde çok düşük puan aldığı iletilmiş.
