KADİR DAYIOĞLU


TRAMVAY 5. ETAP

Başında düğmeyi yanlış iliklediler, düzelmez artık… Bu kadar emek ve para heba oldu gitti…


“Kayseri Raylı Sistem 5. Aşama Talas Mevlana-Furkan Doğan Arası Tramvay Hattı Yapım İşi” kapsamında mevcut T2 Hattı (Meydan-Talas Cemil Baba) ile yapımı devam eden Talas Mevlana-Furkan Doğan arası tramvay hattı Furkan Doğan kavşak bölgesinde kesişmektedir.

Söz konusu hatların entegre edilebilmesi için T2 hattı 28.07.2022 tarihinde geçici olarak işletmeye kapatılarak belirli bir program çerçevesinde çalışmalara başlanmış ve henüz kapatılarak yapılan çalışmaların 14. gününde bulunulmaktadır. Başlangıç tarihinden 45 gün sonra yani 12.09.2022 tarihinde bitirilmesi planlanmaktadır”

***

Büyükşehrin açıklaması özetle böyle… Bir de, “zeminde” çökme ilgili iddialar var. Bunlara da yanıt vermişler; “Yok böyle bir şey, işler programlama öngörüleri çerçevesinde devam ediyor. Planlanan zamanda bitirilecek!” Tabii, yerinde görmediğimiz için “zemin” konusunda bir şey diyemem… Ama bir kavşak bağlantısının 45 gün sürmesi anlaşılabilir değil… Çok uzun süre… Hatırımda kaldığı kadarı ile Sema Yazar-Talas bağlantısı o beş günde yapılmıştı… Neyse, olabilir. İşin künhüne vakıf olmadığım için bir şey diyemiyorum… Yok, bu gecikme “zemin”den kaynaklanıyorsa onu da bilmiyorum…

***

Aslında, başında iyi bir planlama yapılabilseydi bu inkıtalar olmazdı. “Tramvay/Ulaşım Master Planı” öngörülerine göre uygulama yapıldığına inanmıyorum. Mesela mı? Birinci etap yapılırken,  Talas yönüne bir 50-60 metrelik bir bağlantı yapılırdı (Sema Yazar). Talas’a giden hat (Cemil Baba), ileride, bu hatta bağlanırdı.

Yine iyi bir planlama olsaydı, şimdi yapılan bağlantı (Furkan Doğan) için Cemil Baba hattına 50-60 metrelik bir bağlantı yapılırdı. Şimdi yapılan hat buraya hiç kesintiye gitmeden bağlanabilirdi. Şimdi benzeri bir duraksama, Bel-Sin Şehir Hastanesi için de olacak… Öyle ya, iyi bir planlama olsaydı, buraya da başında 50-60 metrelik bir hat yapılırdı…

***

Tabii bunları derken, işin başında bu güzergahtan Talas (T5) ve Şehir Hastanesi bağlantıları yoktu ki, planlama yapabilsinler… Olsa olsa metodu ile işi götürüyorlar. Yani, demem o ki, ta işin başında, yapılmış bir “tramvay” ya da “hafif raylı sistem”“master planı” yok…

***

Ezcümle… Tramvay, iki ana aks üzerinde düşünülecekti başında.“Talas-Meydan-Erkilet ve OSB-Meydan-İldem”… Meydan merkez olacak. Hem de yeraltında… Diyelim Şehitlikten itibaren yeraltına inecek, Meydan derken Emniyet Müdürlüğü önünde yeryüzüne çıkacak… Diğeri de Çifte Kümbetlerin oradan yer altına girecek Anatamir’in önünden yeryüzüne çıkacaktı…

***

Sonra, Talas’tan Hulusi Akar Bulvarı, Mustafa Kemal Paşa Bulvarı derken Erkilet altından Şehir Hastanesine, Terminal üzerinden Bel-Sine bağlanacaktı… Bu tür bir bağlantı, Mustafa Çelik Başkan’ın planlamasında öngörülüyordu… Tabii, yeraltı geçişleri için Başkan ne düşünüyordu? Bilemiyorum…

***

Yeraltı hatları nedeniyle merkezde oluşacak görüntü kirliliği ve ulaşım sıkıntısı olmayacaktı. Tabii, böyle bir projenin altından Büyükşehir kalkabilir miydi? Soru burada… Kalkamazdı… Bu projeyi Ulaştırma Bakanlığı üstlenecek; etap etap hayata geçirilecekti.

***

Bu kısmen “yer altılı”,“ağ şebeke” yapılabilseydi, şehir merkezinin trafiği de bu denli karmaşık bir hal almazdı…Öyle ya, Kayseri’nin, siyasal destek bağlamında Konya’dan farkı ne ki? Konya’ya yağdırdılar, Kayseri havasını aldı…

***

Aslında; “mühendislik ekonomisi” açısından Kayseri Hafif Raylı Sistem, “fizibil” yani “yapılabilir” değil. Nereden biliyoruz, şu kadar yıl sonra gerçekleşen rakamlardan. O zaman, Kayseri ölçeğinde bir şehirde yapılacak şey, tarif ettiğim güzergâhlarda, tahsisli yollarda,  metrobüs çalıştırmaktı… Çokları bana kızacak hatta alay edecek ama mühendis mantığım bana bunun böyle olması gerektiğini söylüyor…

***

Tutmasak, “birinci etapta” (OSB-Doğu Garajı), 2020 de, “saatte tek yönde 13 bin yolcu” taşınacaktı.  İnanın 2 bini zor buldu… Bir de Başkan Özhaseki’nin ifadesi ile yılda 15-20 milyon kâr edecekti. Ben de 5 milyon zarar edin, öpüp alnınıza koyun, demiştim. Bu denli büyük yanılma neyin nesi? Bir türlü izah edemediler. Sık sık sormamıza rağmen. Tabii, Kayseri bu treni kaçırdı, ulaşım iyice düğümlenme sürecine girdi… Hele hele bir “4. ve 5.Etap” bağlantılar yapılsın, sizinle görüşürüz…

***

Şimdi bile Talas Meydan arası 40 dakika sürüyor… Ha keza, İldem-Meydan neredeyse bir saat… Bu erişim hızında ve tıklım tıklım dolu bir yolculuk… Arabası olan birisi Talas’tan Meydana tramvay ile gelmez… Olması gereken Talas Bulvarı üzerinden Meydan’a gelmekti… O nedenle, toplu taşımı, otomobili olanlar için cazip hale getiremezsiniz. Olmayan zaten biniyor. Oysa amaç bu olmalı, özellikle merkezin trafiğini rahatlatabilmek için.

***

Bunu derken, vakti zamanında Akbaba’da çıkan bir karikatürü anımsadım… Bilenler bilir, İstanbul’un tramvayları karikatürlere konu olurdu… Karikatür bu ya… Hınca hınç dolu, tramvay, salkım saçak insanlar… Yanından da giden bir kaplumbağa… Biletçi uzanır pencereden; “Buyurun siz de binin!”. El cevap; “Teşekkür ederim, işim acele!”

***

Başında düğmeyi yanlış iliklediler, düzelmez artık… Bu kadar emek ve para heba oldu gitti…