Geçtiğimiz günlerde Deva Partisi Kayseri İl Başkanı Begüm Başmısırlı ve parti yönetim kurulu üyeleri CHP İl Başkanlığı, İYİ Parti İl Başkanlığı ve Yeniden Refah Partisi İl Başkanlığını ziyaret etti.
MHP’ye yapılacak olan ziyaret son dakikada MHP tarafından iptal edildi.
RAKAMLARLA TABLO…
18 Mart 2020 Tarihli Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve Parlamentolar Arası Birlik (IPU) tarafından 2005’ten beri hazırlanan ‘Siyasette Kadın Haritası’nın 2020 yılı verileri açıklandı.
Devlet yönetiminde kadınların küresel dağılımını ortaya koyan haritaya göre; parlamentolarda erkek oranı yüzde 75’i aşıyor ve kadın temsili ise yüzde 24.9 düzeyinde.
NE KADAR GERİLEDİK?
İşte size son yıllarda Türkiye’nin siyasette ne kadar gerilediğine dair rakamlar.
IPU tarafından yayınlanan “Parlamentoda Kadınlar: 1945-1995” isimli raporda, bu seneler arasında çeşitli ülkelerde mecliste kadınların oranına yönelik bilgiler de yer alıyor.
1945 senesinde bu açıdan ilk 15 ülke içinde yer alan Türkiye, 10’ar senelik arayla yapılan bu listede tekrar ilk 15’te yer almamış.
CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ
Kadınların güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda en önemli yol haritası olan Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu’nun 25’inci yıl dönümüne özel olarak yayınlanan 2020 haritası, parlamentolarda kadın oranının artış gösterdiğini fakat bunun yetersiz olduğunu ortaya koyuyor. Küresel olarak parlamentolardaki kadın milletvekili oranı 2020 yılında yüzde 24.9 ile en yüksek düzeye ulaştı.
Dünya sıralamasında 2019 yılında 120’nci sırada yer alan Türkiye, 2020 haritasında 122’nci sırada yer aldı.
Türkiye, 2017 yılı haritasında ise yüzde 14.9 ile 132’nci sıradaydı.
BU TABLO’DA KAYSERİNİN YERİ
Kayseri’de durum ne mi?
CHP il başkanı Ümit Özer bu soruya cevap veriyor.
“Cinsiyet ayrımcılığı toplumumuzda çok fazla var.
Kayseri’ye gelecek olursak, cinsiyet ayrımcılığında eşitlikte Türkiye genelinde 68. sırada.
Toplumun yapısı bu aslında. Ama bu bizleri aslında yıldırmıyor. Daha da güçlendiriyor. Daha kararlı ve azimli oluyoruz. Daha inançlı çalışıyoruz.”
SÜREKLİ GERİLEYEN BİR TABLO
8 Aralık 2020 tarihli bir başka değerlendirmede ise World Economic Forum tarafından hazırlanan 2020 tarihli Global Gender Gap raporuna göre "Kadınların Siyasi Katılımının Güçlendirilmesi" kategorisinde 96. sırada olduğu açıklanan Türkiye’nin, 2020’de bu alanda sıralamada geriye düşerek 158 ülke içinde 109. sırada yer aldığı belirtiliyor.
Ekim 2020’de yayınlanan en güncel sıralamaya göre Türkiye, %17,32 ile Moğolistan ile aynı oranı paylaşıyor ve 126. sırada yer alıyor.
Ekonomik, sağlık, eğitim ve siyaset alanları arasında, cinsiyet eşitsizliğinin en fazla olduğu alanın siyaset ve politik temsiliyet olduğunu ve Dünya genelinde kadınların parlamentodaki oranlarının %25,2, bakanlıklarda yer alma oranlarının ise %21,2 olduğu belirtilen raporda, bu hızla gidilirse politika sahasında cinsiyet eşitsizliğinin kapanmasının 95 yıl süreceği hesaplanmış.
BİR ARAYA GELDİLER
Bu ziyaretler kapsamında CHP Kayseri İl Başkanı Ümit Özer ve Begüm Başmısırlı ile bir araya gelme fırsatı buldular.
Biz de bu vesile ile siyasetin yavaş yavaş ısınmaya başladığı şu günlerde siyasette kadın yüzü ile ilgili bir değerlendirme fırsatı bulmaya çalışacağız.
Her partinin kadın kolları var şüphesiz.
Hatta seçimlerde Kadın kotası bile var.
Ancak zaman zaman partiler bunu bile kötüye kullanıp erkekleri bile gerek genel kurullarında, gerekse de seçimlerde milletvekilliği bağlamında kadın kotasından aday gösterip üstüne üstlük bir de seçtirebiliyorlar.
TEMEL SORUN BURADA…
Ancak temel sorun siyasetteki aktif kadın sayısının azlığı.
Belediye başkanı olarak, belediye meclislerinde yer bulan kadın sayısının parmakla sayılabilecek kadar düşük rakamlarda olması.
Meclisteki bayan milletvekili sayısının azlığı.
SİYASETTE KADINLAR
Bu gerçekten hareketle CHP Kayseri İl Başkanı Ümit Özer, Deva Partisi Kayseri İl Başkanı Begüm Başmısırlı ziyareti ile ilgili birkaç kesit ve kadınların siyasetteki durumuna dair birkaç gönderme.
Siyasette kendine yer bulmakta epey zorlanan kadınlarımızın sorunları ile ilgili değerlendirmemize devam ediyoruz.
SAYIYI ARTIRMAK İÇİN ÇALIŞIYORUZ
Ziyarette CHP Kayseri İl Başkanı Ümit Özer, kadın olmanın toplum içerisinde zor olduğunu ancak bundan güç alarak daha fazla çalıştıklarını söyledi.
Özer ziyarette önemli satır başlarının altını çizerek,
“Bizim topraklarımızda kadın olmak zor.
Dünyada kadın olmak zor.
Eğer kadınsanız emin olun bir erkekten daha fazla çalışmak zorundasınız.
Kendinizi çok ispat etmek zorundasınız.
Daha çok emek vermeniz gerekiyor.
Onlar için zaten ataerkil bir toplumda onlar bir adım önde hayata başlıyorlar.
Bizler bunun mücadelesini veriyoruz” dedi.
HER GEÇEN GÜN ARTACAK
Kadın siyasetçi olmanın hem artıları hem eksilerinin olduğunu anlatan başkan Özer, “Bizim topraklarda zordur, aslında dünya da da kadın olmak zordur. Ama Türklerin yapısına baktığınız zaman biz zaten geçmiş dönem kendi ırkımızda anaerkil bir toplumuz. Biraz onun özlemi var bizde. Ama artıları da çok fazla kadın siyasetçi olmanın. Cumhuriyet Halk Partisi’nde genel başkanımızın yüzde 33 bir cinsiyet kotası var. Bu Türk siyasetinde özellikle de CHP kadınlarımızın önünü gerçekten açıyor. Bizim hedefimiz elbetteki bunun yüzde 50 ‘lere çıkması. Ama benim farklı bir hayalim var. Bu yüzde 33 cinsiyet kotasını bizim toplumumuz kadın kotası olarak algılar. Ama ben gün gelecek diyorum bu kotayı erkeklere uygulayacağız. Onlar bunu yaşasınlar istiyoruz. Ama şunu da belirtmek istiyorum. Özellikle sadece kadın olduğunuz için değil hak ettiğiniz için olmanız gerekiyor. Emek vermeniz gerekiyor. Bunu aslında bir cinsiyete bağlamak doğru değil” dedi.
“DAHA FAZLA ÇALIŞMAK ZORUNDASINIZ”
“Kadınsanız daha fazla çalışıp, kendisni daha fazla ispat etmek zorundasınız” diyen başkan Özer şöyle konuştu:
“Eğer kadınsanız emin olun bir erkekten daha fazla çalışmak zorundasınız. Kendinizi çok ispat etmek zorundasınız. Daha çok emek vermeniz gerekiyor. Onlar için zaten ataerkil bir toplumda onlar bir adım önde hayata başlıyorlar. Bizler bunun mücadelesini veriyoruz. Onun için diyoruz biz cumhuriyet kadınlarıyız. Atamızın kadınlarıyız. Bu mücadele bizi daha güçlendiriyor. Cinsiyet ayrımcılığı toplumumuzda çok fazla var. Kayseri’ye gelecek olursak, cinsiyet ayrımcılığında eşitlikte Türkiye genelinde 68. sırada. Toplumun yapısı bu aslında. Ama bu bizleri aslında yıldırmıyor. Daha da güçlendiriyor. Daha kararlı ve azimli oluyoruz. Daha inançlı çalışıyoruz.”
DÜNYAYA GENEL BİR BAKIŞ
Yazımızın finalinde yeniden Dünya geneline dair bir bakışla bitireceğiz bu önemli konuyu.
IPU’nun 1997’den beri yayınladığı arşivde Türkiye’de meclisteki kadın oranlarına bakıldığında oranlardaki yükseliş trendi dikkat çekiyor. 1997’den beri, bu oranın 14,9 puan yükseldiği görülebilir.
İçerik olarak genel manada Türkiye özelinde değerlendirmemiz akabinde durumun genel tablosu ve bakış açısına dair veriler.
20 ÜLKENİN DEVLET VE HÜKÜMET BAŞKANI KADIN
Siyasette Kadın Haritası’nın 2020 yılı verileri, 20 ülkenin devlet başkanı ve hükümet başkanlarının kadın olduğunu ortaya koydu. Devlet başkanı kadın olan ülkelerin oranı yüzde 6.6, hükümet başkanı kadın olan ülkelerin oranı ise yüzde 6.2’ye tekabül ediyor. Sadece Bolivya ve İsviçre’de hem hükümet hem devlet başkanı aynı kişi.
KADIN BAKANLARIN ORANI YÜZDE 21.3
Siyasette Kadın Haritası 2020’ye göre; küresel kadın bakan oranı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı ve yüzde 21.3 olarak gerçekleşti. Toplam 4003 bakanın 851’inin kadın olduğu dünya siyasetinde, kadınların bulunduğu ilk beş bakanlık sırayla şöyle: ‘Aile, çocuk, genç, yaşlı, engelli’, ‘Sosyal hizmetler’, ‘Çevre, doğal kaynaklar, enerji’, ‘İstihdam ve mesleki eğitim’ ile ’Kadın, toplumsal cinsiyet eşitliği’.
REKOR İSPANYA’NIN
Bakanlar kurulunda kadın olan ülkelerin sayısında ise 2019 yılından bugüne bir artış olduğu gözlemleniyor. 2019 yılında yüzde 50’den fazla kadın bakanı olan ülke sayısı 9 iken, bu sayı bu yıl 14’e çıktı. İspanya yüzde 66.7 ile en fazla kadın bakana sahip ülke konumunda. İspanya’yı, yüzde 61.1 ile Finlandiya izlerken üçüncü sırada yüzde 58.8 ile Nikaragua var.
