KADİR DAYIOĞLU


MEMLEKETİMİN HALLERİ

Evet. Bizi kıskanan, bizi yok etmek için uğraşan, sınırlarımıza asker yığıp istila için fırsat kollayan “dış” ve onların piyonu “iç” güçler, yaptıkları araştırmalarda, bizler için neler söylüyor?


İçe kapanık, dünyadan haberi olmayan, medyanın yüzde 95’inin siyasi otoritenin kontrolünde olduğu, yirmiye yakın gazetenin aynı manşette çıktığı, gece yarısı gelen talimatla manşetlerin değiştiği bir ülkede, dışımızda yazılan-çizilenleri, söylenenleri bilme şansı yok kitlelerin…

***

RTÜK ve Basın İlan Kurumu baskısı altında yayınını sürdüren çok az sayıdaki gazete ve TV olmasa hiçbir şeyden haberimiz olmayacak. İnanın çoklarımızın durum, İkinci Harp’te ormana saklanan, bitiminden yirmi yıl sonra ortaya çıkan Japon gibiyiz… Hatırlayın, karşılaştığı insana ilk sorusu; “Harp bitti mi?” olmuştu…

***

Evet. Bizi kıskanan, bizi yok etmek için uğraşan, sınırlarımıza asker yığıp istila için fırsat kollayan “dış” ve onların piyonu “iç” güçler, yaptıkları araştırmalarda, bizler için neler söylüyor? Biz de, zaman zaman bunları köşemize taşıyoruz. Yani, bir anlamda, “müstevlilerin emellerine çanak tutuyoruz”, muktedirlerce… Olsun!.. Ben vermeye devam edeceğim.

***

Doğal olarak, bunların doğru olmadığına, ülkemiz demokratik, ekonomik ve beşeri verilerinin çok çok yüksek olduğunu; bu ülkede “3Y”nin yani “Yoksulluk, yasak ve yolsuzluğun” olmadığını, AK Parti ile sonlandığını söyleyenler de çıkacak. Tabii, saygı duyarım. Bakalım, “dış” güçlerin tespitleri nelermiş?Basından derledim…

***

Demokrasi Ligi’nde Ruanda’nın gerisindeyiz.

 

“2022 Demokrasi Raporu” yayımlandı. Türkiye son 10 yılda en fazla anti-demokratik hale gelen 10 ülkeden biri. Dünya Demokrasi Ligi'nde Cibuti ve Ruanda gibi ülkelerin dahi altında yer aldı. Listede 2 alt sıramızda Esvatini Krallığı'nın yer alması dikkat çekti. Ayrıca Türkiye'nin “toksik” bir kutuplaşma ile en çok otoriterleşen“ilk 5 ülke” arasında olduğu belirtildi. Bu demokratik resesyondaTürkiye, “çoğulcu olmayan partiler” tarafından yönetilerek en çok otoriterleşen 6 ülke arasında sayıldı.

***

147'nci Sıradayız

 

İsveç Göteborg ÜniversitesiV-Dem Enstitüsü'nün her yıl açıkladığı demokrasi endeksinde Türkiye 179 ülke arasında 147'nci sırada yer aldı. “Seçimli otokrasi” olarak tanımlandığı 2022 raporunda;“Türkiye'de kutuplaşma, AKP'nin 2002 yılında seçilmesi ile başladı ve demokrasiye karşı stratejik bir araç olarak kullanıldı. Kutuplaşma toksik hale geldiğinde farklı kamplar birbirlerini kendi yaşam tarzlarına ya da ülkelerinin var oluşuna karşı bir tehdit olarak algılamaya başlarlar. Araştırma, vatandaşların çok kutuplaştırıldığında demokrasiyi terk etme eğiliminin arttığını gösteriyor” denildi.

***

Eğitim seviyemiz

 

World Economic Forum'un yapmış olduğu araştırmaya göre ülkelerin eğitim seviyeleri açıklandı. Raporda otoriterleşen ülkelerin bölgelerindeki diğer ülkeleri de etkilediği, Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölge Ülkelerin eğitim seviyesi ortaya çıktı. Bakın Türkiye kaçıncı sırada?

 

Listenin başında eğitim seviyesi en iyi olan ülke İsviçre olarak gösterildi. İkinci sırada onu Singapur takip ederken üçüncü sıraya ise Finlandiya yerleşti. Türkiye ise listenin 99. sırasında yer aldı. Bölgesinde (MENA) otoriterleşen iki ülkenin Yemen ve Türkiye olduğu belirtildi.

***

Demokrasinin neresindeyiz?

 

İfade özgürlüğünden medyaya baskıya, iş dünyasının özgürlüğüne kadar çok farklı parametrelerde yaklaşık 30 milyon veri noktasından bilgi alarak 3700 uzman ve akademisyenin katkı yaptığı V-Dem Demokrasi Raporu'nda Türkiye en alt yüzde 10-20 demokrasi seviyesinde gösterildi.

 

Raporda ülkelerin sadece liberal demokrasi notu değil demokrasiye dair alt açılımlardaki durumları da belirleniyor. Türkiye örneğin “müzakereci demokrasiler” sıralamasında dibin de dibinde, Myanmar ve Sudan gibi ülkelerin bile gerisinde, 168'inci sırada. Bu, dünyadaki 179 ülke içinde 167'sinin yönetiminde Türkiye'den daha fazla çoğulcu, tartışmaya ve istişareye açık olduğunu ortaya koyuyor.

***

ABD, Almanya ve dahi Avrupa bizi kıskanmakta haksız mı yani? Kıskanıyor ki, bu tür yayınları servis ediyor.

***

Ama unutmayın; beşeri, ekonomik, ilmi vs. alanında insanlık havuzuna en büyük katkıyı demokratik standartları çok yüksek, çoğulcu, hukukun üstün, bireysel hak ve özgürlüklerin had safhada olduğu; yönetenlerin denetlenebildiği ülkeler vermekte…

 ***