“TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu yılın ilk enflasyon raporunun tanıtımını yaptı. Kavcıoğlu, 2023 yılsonu enflasyon beklentisini yüzde 22,3 olarak hedeflediklerini söyledi”; tarih,26 Oca 2023…
***
TÜİK açıkladı; “Ocak/2023 ayı enflasyonu, yüzde 6.65 oldu”. Tabii, peşinden enflasyonun “belinin kırıldığı” açıklandı. Yıllık hedefin, üçte biri bir ayda gerçekleşirse, bu nasıl “bel kırma!” anlamak mümkün değil. Herhalde, “ağam bizimle kafa buluyor!”
***
“Üç harfli” ve “çok harfli” marketlerin, fiyatlarını bir ay dondurmalarına rağmen bu oran çıktı. Daha geçen gün, sahibini tanıdığım bir markete uğradım; “Kadir Bey inanın… Kira öder gibi elektrik parası ödüyorum. Bir önceki faturayı ödemekte geciktim. Elektriği kesmeye geldiler. Kesmeyin, bir gün sonra ödeyim dedim, söz dinlemediler!”, dedi…
***
Peki; “Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG)” Ocak/2023 tüketici fiyat endeksini kaç açıkladı? Yüzde 9,26…Üretici ile tüketici fiyat artışları arasında ki bu inanılmaz farka rağmen enflasyonun düşeceğine, yüze 20’lere ineceğine inanmak için ya da çok saf ya da “ekonomi allamesi” olmak lazım.
***
Bir diğer gerçek de şu:2016’nın ilk çeyreğinde emeğin milli gelirden aldığı pay, sermayenin payını yakalamıştı. İzleyen dönemde makas yeniden açılmaya başladı. Sermayenin milli gelirden aldığı pay 13,7 puan artarak yüzde 41,1’den yüzde 54,8’e çıkarken, emeğin payı 14,2 puan düşerek yüzde 40,5’ten yüzde 26,3’e indi, “emek-sermaye makası” alabildiğine açıldı.Balon büyüme emekçiyi, fakir-fukarayı değil; zengini daha da zengin eden bir büyüme.Fakir-fukaranın imdadına da “yardımlar” yetişiyor. Aşağıda vereceğim…
***
Piyasalar yanıyor. Kayseri Havaalanı’nda bir şişe su yirmi lira olmuş. İnanın, almadım, ilaç almama pahasına… Ya hu, dörtte bir litre su 20 lira olur mu? Bizi kıskanan ve “yok etmek” isteyen ABD’nin Dullles Havaalanı’nda gördüm… Envai çeşit şişe suyu satılıyordu büfelerde… Ama bir şey daha vardı. Koridorda, içme suyu muslukları… “Sebil gibi!”. Hem çocuklar da rahat içebilsin diye, düşük seviyeye konanlarla yan yana.
***
Tabii, iktidar mensupları ne kadar hayatı toz pembe gösterseler de; ülkemizin nasıl uçup kaçtığına; bir kısım muhterem ahali “aya yapılacak dört şeritli otoyola”, “Gabar Dağı’nda çıkan petrolün mazot yerine kullanılacağına”, bitmekte olan “Kızılelma” uçağının “F-35”den üstün; her türlü kötülüklerin anasının “Bay Kemal!” olduğuna inansa da hayatın gerçekleri Sözcü’den aldığım şu haberde saklı:
***
İktidar, “Ülkenin ekonomisi uçuyor” derken, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2023 yılı Performans Programı vatandaşın gittikçe yoksullaştığını ortaya koydu.Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma için ayırdığı tutarlar ise 2021'de 39.5 milyar TL iken, 2022'de 52.7 milyar TL oldu. Bakanlık 2023'te 138.1 milyar TL, 2024 için 150.9 milyar TL, 2025'te 165.4 milyar TL tutarlarında sosyal yardım miktarı öngördü.
***
Bakanlığı'n hane başına yaptığı aylık ortalama sosyal yardım miktarı 2019'da 471 TLiken,2020'de 572 TL, 2021'de 552 TL olarak gerçekleşti. 2022'de ise Bakanlık 414 TL yardım yaptı. 2023 yılındaki yardım tutarı ise hane başına 456 TL olarak belirlendi.
***
Yine Bakanlığı'n açıkladığı verilere göre 2019 yılında 1 milyon 343 bin 109 hane Elektrik TüketimDesteği'nden yararlanırken, 2020'de bu sayı 1 milyon 659 bin 448 haneye çıktı. Bakanlık 2021 yılında 1 milyon 801 bin 835haneye elektrik yardımında bulundu. 2022 yılında ise elektrik desteği alan hane sayısı ise 1 milyon 836 bin 495'e çıktı. Bakanlığın programına göre 2023 yılında 1 milyon 944 bin 524 hanenin elektrik desteğinden faydalanacağı öngörüldü.
Bakanlığın tahminlerine göre 2024'te 2 milyon 52 bin 553hane, 2025'te ise 2 milyon 155 bin181hane elektrik tüketim desteğinden faydalanacak. Elektrik Tüketim Desteği kapsamında 2019 yılında 686.5 milyon TL kaynak aktarılırken, 2020'de bu tutar 1 milyar 817 milyon 867 bin TL'ye çıktı.
***
2021'de 1 milyar 518 milyon 798 bin TL ödenirken, 2022'de 3 milyar 797 milyon 647 bin TL elektrik yardımında bulunuldu. 2023 yılında ise 4 milyar 827 milyon 180 bin TL kaynak ayrıldı.
***
Sormak lazım; elektriğin bu denli pahalı olmasında, haliyle bir kısım muhterem ahalinin faturalarını ödeyememesinde fiyat ve alım garantisi verilen ve gereksiz yapılan enerji yatırımları neden olmasın?
Mesela, yine bunda, kiraya verilen Dağıtım Şebekeleri”nden(21 EDAŞ) alınan 15 milyar dolara yakın bedel de…
***
Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) hizmetinden yararlanan çocuk sayısının fazlalığı da, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın verilerine yansıdı. 2020 yılında 129 bin 422, 2021 yılında 141 bin 275 olan, aile yanında bakımı sağlanamayan çocuk sayısı 2022'de 145 bine ulaştı. 2023 tahmini ise 150 bin olarak öngörüldü.
***
Kişi başına düşen gelir brüt asgari ücretin üçte birinin altında olan vatandaşlar için genel bütçeden ödenen Genel Sağlık Sigortası (GSS) primine ilişkin veriler de yoksulluğu gözler önüne serdi. GSS primi devlet tarafından karşılanan kişi sayısı 2023'de 7 milyon 879 bin 277 oldu.
***
Evet. Hal böyleyken… Ortada fol yok yumurta yokken; paylaşılacak pastanın ne olacağı henüz belli değilken, ‘Millet İttifakı’nda birden bire ortaya çıkan kaprisli sesler, laf göndermeler; “kızım sana söylüyorum gelinim sen anla!” türünden taş atmalar neyin nesi?
