Ülke ve Kayseri nüfus analizlerini vermeye devam edeceğim. Zira, nüfusun nitelik ve nicelik olarak yapısı bilinmeden ekonomik, sosyal ve siyasal analizler askıda kalır. Tabii yorumlar bana ait, alıntı yaptığım yere ait değil.
***
İçişleri Bakanlığı, 11 Temmuz Dünya Nüfus Günü dolayısıyla Türkiye'nin nüfus haritasını çıkardı. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) verilerinden bağımsız olarak, “Adres Kayıt Sistemi” esas alınarak hazırlanan nüfus haritasına ve 2020 sonuçlarına göre; Türkiye'de “nüfusu” en yüksek bölge 24 milyon 899 bin 126 kişinin yaşadığı Marmara, en düşük bölge ise 6 milyon 513 bin 106 kişinin yaşadığı Doğu Anadolu.
***
İç Anadolu Bölgesi'nin nüfusu 12 milyon 896 bin 255, Akdeniz Bölgesi'nin nüfusu 10 milyon 584 bin 506, Ege Bölgesi'nin nüfusu 10 milyon 477 bin 153, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin nüfusu 8 milyon 576 bin 391, Karadeniz Bölgesi'nin nüfusu ise 7 milyon 696 bin 132.
Demek ki; doğu ve güney doğu bölgelerimizde yaşayan toplam nüfus yaklaşık 15 milyon. Ülkenin de yaklaşık 5,5’i kadar. Bir de, Samsun-Kayseri hattının doğusunda kalan bölge nüfusuna baktığımızda, “aynı ilde doğan ve orada ikamet eden” kişi sayısı, il nüfusunun yüzde 70’i ve üzerinde…
***
Mesela Kayseri’de yaşayan “Kayseri doğumluların” sayısı yaklaşık yüzde 72 civarında… Bu oran, doğuya gittikçe daha da artmakta, yüzde 80-82’lere ulaşmakta. Bunun bir başka anlamı şu: Bu aksın doğusu, sürekli “net göç veren” bir bölge. Mesela Kayseri’nin “net göç hızı” neredeyse “sıfırlandı”, yüzde 1 mertebesinde. Artan nüfus ise, “doğum-ölüm” farkından kaynaklanmakta.
***
Yine mesela Antalya ve Muğla’da bu oran yüzde 50’ler mertebesinde. Bu önemli göstergeyi, özellikle bu kenti yönetenler, “kanaat önderi” geçinenler unutmasın. Kusura kalmasınlar, dünyadan haberleri yok.
***
Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’nin 2007 ve 2020 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın (medyan) yükseldiği görülmektedir.
***
Türkiye’nin medyan yaş verilerine göre, en genç il Şanlıurfa (19,5) ve Şırnak (19,5) olurken, en yaşlı il ise Sinop (39,6) ve Balıkesir (39,1) oldu. Medyan yaşı 31,4 olan Türkiye’nin en genç illeri ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer aldı. Kayseri’nin ortanca yaşı 30,7.
***
İllere göre nüfus dağılımında (2020) ilk sırada 14 milyon 820 bin 355 kişinin yaşadığı İstanbul yer alıyor. İstanbul'u, 5 milyon 452 bin 320 nüfus ile Ankara, 4 milyon 308 bin 112 nüfus ile İzmir, 3 milyon 60 bin 177 nüfus ile Bursa, 2 milyon 442 bin 488 nüfus ile Antalya takip ediyor. Kayseri’nin nüfusu ise, 1.425,455. Kayseri, 15. İl konumunda. Yıllardır bu sırayı koruyor.
***
Türkiye'nin en az nüfusa sahip illeri arasında 78 bin 324 ile Bayburt, 88 bin 534 ile Tunceli, 94 bin 586 ile Ardahan ve 138 bin 632 kişi ile Kilis yer alıyor.
***
“Kadın-erkek” dağılımına göre Marmara'da 12 milyon 483 bin 740 erkek, 12 milyon 415 bin 386 kadın yaşıyor. İç Anadolu'da 6 milyon 407 bin 291 erkek, 6 milyon 488 bin 964 kadın; Akdeniz'de 5 milyon 214 bin 804 erkek, 5 milyon 269 bin 702 kadın; Güneydoğu Anadolu'da 4 milyon 333 bin 219 erkek, 4 milyon 243 bin 172 kadın; Karadeniz'de 3 milyon 828 bin 53 erkek, 3 milyon 868 bin 79 kadın, Doğu Anadolu'da 3 milyon 308 bin 921 erkek, 3 milyon 204 bin 185 kadın nüfusu bulunuyor.
***
Türkiye’de, 2020 yılında, kadın nüfus 41 milyon 698 bin 377 kişi, erkek nüfus 41 milyon 915 bin 985 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle; toplam nüfusun yüzde 49,9'unu kadınlar, yüzde 50,1'ini ise erkekler oluşturuyor. Kayseri’ye gelince, nüfusu 712.710 erkek ve 708.745 kadından oluşmakta. Yüzde 50,14 erkek ve yüzde 49,86 kadın. Bu durumda Kayseri, ülke ortalamasına denk.
***
80 yaş ve üstü nüfusun en yüksek olduğu bölge, 429 bin 781 ile Marmara. Marmara'yı, 267 bin 637 kişi ile Ege, 264 bin 426 kişi ile İç Anadolu, 244 bin 535 kişi ile Karadeniz, 185 bin 443 kişi ile Akdeniz, 97 bin 588 kişi ile Doğu Anadolu bölgeleri izliyor. 80 yaş ve üstü nüfusun en düşük olduğu bölge ise 88 bin 511 ile Güneydoğu Anadolu.
***
(80+) yaş grubu Kayseri’de 23.700 kişi. Diğer bir ifade ile Kayseri’de; (80-84) yaş grubunda 13.576 kişi, (85-89) yaş grubunda 7.399 kişi, (90+) yaş grubunda 2.725 kişi yaşıyor. Her ne kadar, ortalamada erkek nüfusu biraz fazla ise de, yaşlı grup içerisinde kadının sayısı yüksek.
***
Türkiye'de (0-17) yaş aralığının nüfus dağılım ise şöyle: En yüksek genç nüfus 6 milyon 76 bin 943 ile Marmara'da yaşıyor. Oysa nüfus piramidinde bu grubun Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da fazla olduğunu sanırız. Doğum oranın bu bölgelerde yüksek olmasına rağmen, “beklenen yaş” itibarıyla düşük. Muhtemelen, genç ölümü fazla.
***
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 3 milyon 300 bin 970, İç Anadolu Bölgesi'nde 3 milyon 194 bin 725, Akdeniz Bölgesi'nde 2 milyon 921 bin, Ege Bölgesi'nde 2 milyon 322 bin 319, Doğu Anadolu Bölgesi'nde 2 milyon 169 bin 800, Karadeniz'de 1 milyon 659 bin 409 kişi (0-17) yaş aralığında bulunuyor. Bu grupta ki (0-19) nüfus Kayseri’de 449.478 kişi yaşıyor. Neredeyse, nüfusun üçte biri. (0-17) yaş grubuna erişemedik ama bir fikir verir.
