9/8’lik ritim eşliğinde, “Ayılana gazoz, bayılana limon!” dağıtıldığı bir sürece girdik. Şunun şurasında seçime iki gün kaldı. Kamu maliyesi “kevgire”, tabiri amiyane ile “folluğa” döndü. Seçim sonrası verilen vaatlerin ise haddi hesabı yok.
***
İnanın, başımızdan geçen bu kadar badireden ders almadık. “Kulağımızın dibinde atılan bunca tüfek!” aklımızı başımıza getirmedi. Eskiden; “iki anahtar”, “beş fazla vereceğim!” türünden vaatler olurdu ama AK Parti iktidarı, sona beş dakika kala, 21 yılda vermediklerini, vermekte direndiklerini bir bir yerine getiriyor.Çok yazık, çok hazin.
***
Be mübarekler, bu kadar verebiliyordunuz da, daha önce neredeydiniz? Fakirliğin, yoksulluğun ve yoksunluğun had safhaya geldiği, bıçağın kemiğe dayandığı bir noktada mı aklınız başınıza geldi? Ey! Sandık sen nelere kâdirmişsin! Diliyorum ki, her yıl gelesin.
***
Başka bir anlatımla “sermaye” ve emeğin” milli gelirden aldıkları pay makasının iyice açıldığı; birincisinin kabaca yüzde 50’ye, emeğin yüzde 25’ler düştüğü zaman mı aklınız başınıza geldi?
***
Peki, TÜİK tarafından, enflasyon rakamları ile oynanıp, çalışanların, emeklilerin aldığı payın, göz göre göre, düşürüldüğünde neredeydiniz. Tabii, “sarı sendikaların” iktidar ile işbirliği, bu makasın açılmasında çok önemli rol oynadı. Onlarında yatacak yerleri yok.
***
Demem o ki; verilenlerin hepsi, geçmişte verilmesi gerekenlerdi… Unutmayın ve iktidara gelecekler unutmasın; geçmişe dönük, büyük bir toplum kesiminin daha çok alacağı var. Kusura kalmayın, sandık yaklaştı diye ağıza çalınan bir parmak bal ile yetinmeyecek, hakkı yenenler.
***
O zaman, anladıkları dilden sorayım; “yenen kul hakkının altından nasıl kalkacaksınız?” “Faiz” ile ilgili “nas” var da, “kul hakkı” ile yok mu sanki. Tabii, İktidarı üstleneceklerin Allah yardımcısı olsun. Bir, ekonomik yıkım devralacaklar…
***
Bu Pazar akşamı, ense tıraşı gözler önüne serilecek, siyasilerin… Milletvekili sonuçlarını tahmin zor ama anketlere ve meydanlardaki coşkuya bakınca, “Bay Kemal!” geliyor gibi… Kayseri’de de, muhalefet lehine sürpriz bir sonuç olursa hiç şaşırmam. Zira aldatmıyorsa, bir dip dalga söz konusu… Nebati Bakan’ın ifade ettiği gibi bumilletin göz ışıltısı hemen hissediliyor.
***
Millet korkudan renk vermiyor. Kamu görevlileri muhaliflerin mitinglerine katılamıyor; bazıları da yine korkudan: iktidar mitinglerinde, emirle, boy göstermek zorunda kalıyor; bunu da belgeleme gibi bir zorunluluk getiriliyor. Tabii, bu endişe ikliminden özellikle esnaf, sanayici ve tüccar da uzak kalmayı tercih ediyor; “ne olur ne olmaz!” diye…
***
Tabii, kamu maliyesi açık üstüne açık veriyor. Bu açıklar nasıl kapanır, bilemiyorum. O nedenle, iktidarı sırtlayacakların Allah yardımcısı olsun, dedim… Bu bağlamda; Döviz kurundaki yükseliş sürerken Bloomberg'in hesabına göre; Merkez Bankası TL'deki değer kaybını sınırlamak için 18 ayda 177 milyar dolar satarak piyasaya müdahale etmiş. Seçimlere sayılı günler kala Merkez'in sadece nisan ayında 50 milyar dolarlık satış yapması ise dikkat çekmiş.
***
Yine Bloomberg, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Aralık 2021-Nisan 2023 arasında yaklaşık 177 milyar dolarlık satışla piyasaya müdahale ettiğini hesaplamış.
***
Bloomberg Ekonomisti Selva Baziki, 20 Mart'ta yaptığı paylaşımda TCMB'nin Aralık 2021-Mart 2023 arasında 128 milyar dolarlık satış gerçekleştirdiğini belirtmişti.
***
“TCMB, piyasaya nisanda yaklaşık 50 milyar dolarlık müdahalede bulundu.Merkez Bankası'nın rezervlerinde erime son haftalarda hızlanırken, yerli para karşılığında geçici süreyle döviz veya altınların takas edilmesi olan‘swap’lar(ödünç varlıklar) düşüldükten sonraki net rezervin ‘eksi’ 49,5 milyar dolar olduğu belirlendi (1 Mayıs 2023)”. Bunun, 60 milyar dolara yaklaştığı söylenmekte, bilenler tarafından.
***
Piyasaya döviz sürme yetmiyormuş gibi, ekonomistler, Merkez Bankası'nın iç talebi karşılamak için Mart-Nisan döneminde 102 ton altın sattığını ayrıca belirtiyor. Doğruluk payı nedir? Bilemiyorum. Bu konuda da ilgililerden bir ses çıkmıyor. Çok garip değil mi*
***
Merkez Bankası’nın durumu bu. Peki, Hazine ne durumda? Seçime beş kala mutlaka belleğimizde bulunması bir notu aşağıda verdim. İster istemez şunu sordum: "Hazine mi, Batakhane mi?"
***
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2023 yılı Nisan ayına ilişkin “Hazine nakit gerçekleşmeleri” verilerini yayımladı.Buna göre, Hazine’nin nisan ayı nakit açığı 159,1 milyar TL oldu. Yine nisanda faiz dışı nakit açığı ise 132,1 milyar TL olarak açıklandı.Demek ki, 30 milyara yakını, “faiz”. Hani, “nas” vardı?
***
Kur korumalı mevduatın gerek Hazine ve gerekse Merkez Bankasına getireceği yük ne kadar? Şu anda bilmiyoruz. Böylece, seçim öncesi dört ayda, "ocak-nisan" döneminde Hazine, toplamda 417 milyar TL nakit açığı vermiş oldu. Kamu maliyesi, “kevgire döndü”, “folluğa döndü” derken haksız mıyım yani?
