Dışa açık ekonomilerde, hisse senetlerinin borsalarda işlem görmesi nedeniyle, hangi firmanın dolayısıyla hangi malların hangi ülkeye ait olduğunu bilemezsiniz.
Zira, hisse senetleri bir anda el değiştirebilir.Haliyle firmalar ve bunların ürettiği mallar da…
***
Sermayenin, malların ve emeğin serbest dolaştığı günümüzde durum böyle… O nedenle; İsrail malı ya da İsrail firması diye “boykot” içe dönük, hamasetten öteye geçmez. Kimse kimseyi kandırmasın…
***
Peki, İsrail malı diye (X) ürüne ya da (Y) markaya boykot ilan eden büyüklerimiz acaba İsrail ile olan dış ticaretimizi tümden yasaklayamaz mı? Yasaklasalar da, biz de rahat etsek olmaz mı?
***
O nedenle, “TBMM Başkanı Numan Kurtuluş’un talimatıyla, İsrail’in Gazze’de işlediği soykırım suçuna destek veren şirketlerin ürünleri Meclis kampüsü ve tesislerindeki lokanta, kafeterya ve çay ocaklarında artık satılmayacak”, emri “yok hükmündedir”; onun anlayacağı dille;“kaˀan lam yakun” hükmündedir.
***
Ha. Numan Bey bunu bilmez mi? Elbette bilir ama siyaset yapıyor, tribünlere oynuyor. Numan Beyin, “bilip de bilmezden geldiği” yani “tecahülü arifane” davrandığı muhakkak.
***
Hiçbir firma, bu vahşete destek vermez… Zira, “iktisadi akılı” var. O nedenle yapılması gereken destek veren ülkelerle dış ticareti durdurmak?
***
Peki, yasaklayabilirler mi?Mümkün değil… Bakınız neden?
***
İsrail dış ticaret fazlası verdiğimiz ülkelerden birisi. Ticaret hacmimiz istikrarlı bir şekilde artmaya devam ediyor. 2021 yılında iki ülkenin toplam ticaret hacmi 8,1 milyar dolara ulaştı. Türkiye, İsrail ile olan ticaretinden yaklaşık olarak 4,2 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi.2021 yılında gerçek bu… 2022 ve 2023’te de farksız değil…
***
İsterseniz bir gerçeği daha vereyim. Türkiye-İsrail ekonomik ilişkileri son 20 senede önemli gelişme gösterdi. 2002 yılında 1,41 milyar dolar olan ticaret hacmi 2022’de 8,91 milyar dolara kadar çıktı. Ticaret dengesi, yine ülkemiz lehine bir seyir izledi.
***
Peki, İsrail’e destek veren Avrupa Birliği (AB) ile dış ticaret hacmimiz ne? AB’ye, 2022 yılında 103,1 milyar dolar ihracat yapmışız. Bunun ihracatımız içinde ki payı %40,6 olup toplam ihracatımızda ilk sırada yer almakta.
***
Yine 2022 yılı rakamlarına göre; Türkiye,364 milyar dolarlık toplam mal ithalatının 93 milyar dolarlık kısmını (%25,6’lık pay) AB’den gerçekleştirmiş.
***
Buyrun, yiğitseniz, AB ile de dış ticarete bir son verin de görelim… Öyle ya, AB ülkelerinin büyük bir kısmı, İsrail’e destek veriyor.
***
Peki, İsrail’e destek veren Azerbaycan’a ne diyeceksiniz? “Türkiye’nin Azerbaycan’a ihracatı 2022 yılında 2 milyar 221 milyon dolara. Azerbaycan’dan yaptığımız ithalat ise, 836 milyon dolar. İki ülke arasında dış ticaret hacmi ilk kez 3 milyar doları aştı.
***
Her türlü desteği, “amasız, ancaksız, fakatsız” açıklayan ABD ile ticaretimiz ne olacak?2022 Ocak-Aralık döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 21 milyar 145 milyon dolar olurken, bu ülkeyi 16 milyar 882 milyon dolar ile ABD takip etti… Yine aynı döneminde ABD ile ithalatımız 15 milyar 229 milyon dolar.
***
Gerçek bu… Ama bu gerçekten, sokaktaki vatandaş, haklı olarak, habersiz ama haberi olanlar özellikle siyasal iktidar, bunları kamufle etmekte mahir. Muhalefet de söylemekten korkuyor. Haliyle ahali, İsrail ve destek veren ülke/firma mallarına boykotu alkışlıyor.
***
Dostlar… Şiddetli bir biçimde paraya ihtiyacı olan bir ülke, kimseye boykot falan yapamaz. Yapıyormuş gibi gözükür… Tabii, toplumda bunun karşılığı da vardır…
