Uçan kaçan, dünyanın kıskandığı, ABD dâhil Avrupa ülkelerinin açlıkla boğuştuğu dünyamızda, ekonomimizin halleri ile ilgili bilgi vereceğim…
Dış Borçlar
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2022 yılı ilk çeyrek sonu bazı borç stoku verileri ve gayrı safi yurtiçi hâsılaya (GSYH) oranlarını açıkladı. Buna göre, Türkiye brüt dış borç stoku ilk çeyrek sonu itibarıyla 451,2 milyar dolar; stokun milli gelire oranı yüzde 56.8 oldu.
***
Maastricht Kriterleri’ne göre, bu oran yüzde 60’tan fazla olmamalı. AK Parti, bu oranının çok düşük olması ile övünürdü ama maalesef kritik eşiğe yükseldi. Bir ara bu oran yüzde 37’lere düşmüştü (2015).
***
Türkiye net dış borç stoku birinci çeyrek itibarıyla 231.4 milyar dolar; stokun milli gelire oranı yüzde 29.1 oldu.Türkiye kamu net borç stoku birinci çeyrek itibarıyla 1.84 trilyon TL; stokun milli gelire oranı yüzde 22.2 oldu.
***
Türkiye AB tanımlı genel yönetim borç stoku ise birinci çeyrek itibarıyla 3.54 trilyon TL; stokun milli gelire oranı yüzde 42.6 olarak gerçekleşti.
***
Dış Ticaret
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2022 Mayıs’a ilişkin Dış Ticaret İstatistiklerini açıkladı.Buna göre, ihracat 2022 yılı Mayıs ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,3 artarak 18 milyar 984 milyon dolar, ithalat yüzde 43,5 artarak 29 milyar 588 milyon dolar olarak gerçekleşti.
***
Genel ticaret sistemine göre ihracat 2022 yılı Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 20,4 artarak 102 milyar 469 milyon dolar, ithalatyüzde 40,8 artarak 145 milyar 675 milyon dolar olarak gerçekleşti.
***
Mayıs ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 155,2 artarak 4 milyar 156 milyon dolardan, 10 milyar 605 milyon dolara yükseldi.Ocak-Mayıs döneminde dış ticaret açığıyüzde 136 artarak 18 milyar 310 milyon dolardan, 43 milyar 206 milyon dolara yükseldi.
***
Dikkat ederseniz iktidar, sürekli, ihracat artışından söz ediyor ama nedense ithalata hiç değinmiyor. Türkiye, dış ticaret açığı veren bir ülke. Aldığımız, sattığımızdan fazla.
***
İhracatın ithalatı karşılama oranı 2021 Mayıs ayında yüzde 79,8 iken, 2022 Mayıs ayında yüzde 64,2’ye geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2021 Ocak-Mayıs döneminde yüzde 82,3 iken, 2022 yılının aynı döneminde yüzde 70,3’e geriledi.
***
Ocak-Mayıs döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı.Almanya’ya yapılan ihracat 8 milyar 770 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 7 milyar 102 milyon dolar ile ABD, 5 milyar 466 milyon dolar ile İtalya, 5 milyar 281 milyon dolar ile Birleşik Krallık ve 5 milyar 168 milyon dolar ile Irak takip etti.İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 31’ini oluşturdu.
***
Bu tablo karşısında şu soruyu sormanın tam zamanı: “Milli geliri yüksek ülkeler mi yoksa düşük olanlar mı daha iyi Pazar?” Ya da “hangi ülke daha iyi sömürülür!”. Öyle ya, fukaranın emeğinden başka neyini sömüreceksiniz! ki?
İthalat
Ocak-Mayıs döneminde ithalatta ilk sırayı Rusya Federasyonu aldı.Yapılan ithalat 22 milyar 653 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 16 milyar 416 milyon dolar ile Çin, 9 milyar 502 milyon dolar ile Almanya, 6 milyar 248 milyon dolar ile ABD, 5 milyar 339 milyon dolar ile İtalya izledi.İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 41,3’ünü oluşturdu.
Cari İşlemler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamaya göre Türkiye'nin mayıs ayında cari işlemler açığı 3 milyar 434 milyon dolar, yıllıklandırılmışbazdacari işlemler açığı ise 52 milyar 636 milyon dolar oldu. Bu, ülkenin geriden gelen döviz açığı.
Enflasyon
TÜİK, 2022 yılı haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) rakamlarını açıkladı. TÜFE'de a)2022 yılı haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 4.95, b)bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 42,35, c)bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 78.62 ve d)on iki aylık ortalamalara göre yüzde 44.54 artış gerçekleşti.
***
TÜİK, Üretici Fiyat Endeksini(ÜFE) açıkladı.a)2022 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 6,77, b)bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 61,68, c) bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 138,31 ve d)on iki aylık ortalamalara göre yüzde 88,77 artış gösterdi.
***
Üretici fiyat endeksinin, tüketici fiyat endeksine göre yaklaşık iki misli olması çok düşündürücü… Makas çok açık… Demek ki, yurtiçinde üretilen emtia fiyatlarına daha çok zam gelecek demek… Öyle ya, üretici nereye kadar dayanabilecek?
***
Güdümlü TÜİK verileri bile, enflasyon gerçeğini gizleyemez oldu. Peki, piyasada gözüken enflasyon, TÜİK ile ne derecede uyumlu?
***
Uyumlu demek için bu ülkede yaşamıyor ya da “deve kuşu” misali kafayı kuma sokuyor olmak gerek. Bağımsız ve “susturulmak” istenen, “bilimcilerden” oluşan ENA Grup “Tüketici Fiyat Endeksi”, yaşanan derin krizi gözler önüne seriyor. Buna göre; (E-TÜFE) Haziran ayında %8.31 arttı. 12 aylık artış oranı %175.55 olarak gerçekleşti. Yılbaşından itibaren 6 Aylık (Ocak-Haziran) Artış: 71.43% olarak hesaplandı.
***
Bizim halimiz böyle olunca ekonomik kriz ile yanıp tutuşan ABD ve dahi Avrupa’da durum ne acaba? Alınan bilgilere göre, ahalimiz mal ve sağlık dâhil hizmet alımları için ABD’yi ve dahi Avrupa’yı mesken tutmuş… Çalışmak için bu ülkelerden akın akın gelenler hudut kapılarında bekliyormuş.
