Ticaret Bakanlığı sitesinden aldığım, ekim ayı dış ticaret verileri özeti şöyle. Tabii, bu tablo yılsonunda nasıl değişir, bilemiyorum. 2023 yılı Ocak-Ekim döneminde geçen yılın aynı döneminegöre;İhracat, 210 milyar 77 milyon dolar,İthalat, 304 milyar 27 milyon dolar,Dış ticaret hacmi514 milyar 104 milyondolaroldu.Dış ticaret açığı 94 milyar 400 milyon dolar.
***
Soru şu: Bu açık sürdürülebilir mi? Devam edelim sormaya: Çift açık (bütçe ve cari) veren bir ülkenin iki yakası bir araya gelir mi?
***
Son 12 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre;ihracat 254 milyar 848 milyon dolar;ithalat, 367 milyar 293 milyon dolar,dış ticaret hacmi 622 milyar 141 milyon dolar olarak gerçekleşti.
***
Peki, ihraç edilen imalat sanayi mallarının “Teknoloji Yoğunluğu” ne?Bence miktardan daha önemli olan bu. Milyar dolar olarak bakalım neymiş?Yüksek Teknoloji Ürünü 5,960 (%3,0), Orta Yüksek Teknoloji Ürünü 73,859 (%37,0), Orta Düşük Teknoloji Ürünü56,621 (%29.0), Düşük Teknoloji Ürünü 61,801 (%31,0). İmalat sanayi ihracatı toplamı 198 milyar 241 milyon dolar.
***
Burada temel sorun şu. İmalat sanayi ürünleri içerisinde Yüksek Teknoloji Ürünü oranı yüzde 25-30 bandına erişmezse, “kalkınmış ülkeler” arasında yer almayız. Peki, bu oran Kayseri’de ne? Sanayi Odası Başkanı (KAYSO)Mehmet Büyüksimitci, bir yıl önce, bir konuşmamızda yüzde 10 civarında demişti.
***
Ocak-ekim döneminde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 80,9 oldu. Söz konusu dönemde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı ise yüzde 10,3 olarak kayıtlara geçti.
***
Şimdi, Türkiye ihracatçılar Meclisi (TİM) sitesinden iller için aldığım rakamları veriyorum: Ülke ihracatı 182 milyar 257 milyon dolar. Bunun, Ticaret Bakanlığının verdiği rakamla arasında ki 27 milyar 814 milyon dolarlık fark, ikincisinde Serbest Bölge, Antrepo vs.ye yapılan ihracatın dahil olmamasından kaynaklanıyor.
***
TİM verilerine göre, Ocak-Ekim 2023 döneminde Kayseri ihracatı 2.389.181.000 dolar oldu. Ama Kayseri Sanayi Odası’nın (KAYSO) verdiği rakam 2 milyar 984 milyon 777 bin dolar. Aradaki 595 milyon dolarlık fark, TİM kayıtlarına girmeyen, ihracat kalemleri. O nedenle çalışma yapacaklar Ticaret Bakanlığı ve KAYSO verileri esas almalı.
***
Yeri gelmişken bir anımsatma yapayım: Yine TİM Kayıtlarında, Kayseri Serbest Bölgesi’ne yapılan ihracat 244,091milyon dolar veriliyor. Bu, Kayseri’den Serbest Bölgeye yapılan ihracat anlamına gelmiyor. O nedenle KAYSO’nun verdiği rakamı, detaylandırarak vermesinde, çalışma yapanlar için fayda var. Zira fark az değil.
***
Bu açıklamadan sonra yine TİM verileri ile iller bazında rakamlara devam edelim. On aylık dönemde ihracatta 12. İl konumundayız. Adana dışındaki komşularımızın esamesi okunmuyor. Yine komşularımızdan Kahramanmaraş, deprem nedeniyle olsa gerek, oldukça geride kaldı bu yıl.
***
Doğal olarak ilk sıra, 79,2 milyar dolarla İstanbul’un. Onu, 15,3 milyar dolarla Kocaeli takip ediyor. Bursa 13,4 milyar dolarla üçüncü, İzmir 11,5 milyar dolarla dördüncü, Ankara 9,9 milyar dolarla beşinci, Gaziantep 8,2 milyar dolarla altıncı, Sakarya 4,6 milyar dolarla yedinci, Manisa 4,6 milyar dolarla sekizinci, Denizli 3,5 milyar dolarla dokuzuncu, Konya 2,7 milyar dolarla onuncu, Mersin 2,6 milyar dolarla on birinci, Kayseri 2,4 milyar dolarla on ikinci, Adana 2,3 milyar dolarla on üçüncü, Hatay 2,1 milyar dolarla on dördüncü ve Antalya 1,8 milyar dolarla on beşincisırada yer alıyor.
***
Kayseri, 152 ülkeye ihracat yapıyor. İlk üç sırayıIrak, Almanya ve Avusturya alıyor. Kayseri ihracatının ağırlığı mobilya ve kablo.Yani, yükte ağır, pahada hafif ürünler. Belli ki, emek ve enerji yoğun üretim. Bu aynı zamanda üretimin niteliğini gösteriyor. Bu zinciri bir türlü kıramadık.
***
Ocak-ekim döneminde de ülke ihracatında ilk sırada Almanya yer aldı. Bu ülkeye 17 milyar 666 milyon dolarlık ihracat yapıldı. Almanya'yı 12 milyar 261 milyon dolarla ABD, 10 milyar 269 milyon dolarlaİtalya, 10 milyar 253 milyon dolarlaIrak ve 10 milyar 178 milyon dolarla Birleşik Krallık takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 28,9'una karşılık geldi.
***
Ocak-ekim döneminde de ithalatta ilk sıra Çin'in oldu. Bu ülkeden yapılan ithalatın tutarı 38 milyar 156 milyon dolar olarak gerçekleşti. Çin'i 37 milyar 937 milyon dolarla Rusya, 23 milyar 796 milyon dolarlaAlmanya, 17 milyar 707 milyon dolarlaİsviçre, 13 milyar 87 milyon dolarla ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 43'üne tekabül etti.
