Ticaret Bakanlığı, 2023 yılı dış ticaret verilerini açıklandı. Yine, “Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdık!” dendi. Bakalım, Osmanlı döneminin rekoru ne zaman kırılacak. Öyle ya, o dönem yedi iklime ihracat yapıyorduk; neredeyse dünyayı doyuruyorduk…
***
Dostlar, 2022 yılında 254 milyar dolar olan ihracatımız 2023 yılında 255 milyar dolara çıkmış, “bu bir rekordur” deniyor… Peki, 362 milyar dolarlık ithalat ve 106 milyar dolarlık dış ticaret açığı neyin nesi? Buna hiç değinen yok!..
***
Bu kadar övündüğümüz ihracatımızın küresel ihracat içinde payı, 2002’de yüzde 0,55 iken, 2023’te yüzde 1,06’ya çıkmış. Yani, açıklama yapan Bakanlığın, bildiği dilden söyleyeyim; ihracatımız küresel ihracatın “zekatı” bile değil. Unutulmasın, her artış gösteren yıl bir yıl ya da bir dönemin rekorudur, bu mantıkla giderseniz.
***
Nasıl mı? Bakınız nasıl?Şimdi, yirmi yıllık periyotlarla ihracat rakamlarımızı veriyorum. 1924 yılında ihracatımız 82 milyon dolar. 1944’e geldiğimizde katlayarak 178 milyon dolar olmuş. Artış devam etmiş, 1964 yılında 411 milyondolara çıkmış. 1984’te 7 milyar dolara ve nihayet AK Parti’nin iktidara geldiği yıl sonunda ihracatımız 36 milyar dolar olmuş.
***
Yani ihracatımız, beş katı artmış AK Parti öncesi son yirmi yılda… AK Parti’nin 20 yıllık döneminde ise, yedi katı artmış. Durum bu. “Rekor kırdık!” diyerek, salla gitsin… Nasıl olsa “yiyenler!” var
***
Yaptığımız Ülkeler ve Ülke Blokları şöyleymiş:
* 2023 yılında 240’tan fazla ülkeye/gümrük bölgesine 12.886 ürünümüzü ulaştırmışız.
* Bu ülkelerden 70’ine tarihin en yüksek ihracatını gerçekleşmiş.
* En önemli ticari partnerimiz Avrupa Birliği üye ülkelerinin (AB-27) 2023 Ocak-Kasım döneminde, dünyadan ithalatı % 16,1 oranında gerilemiş.
* Buna karşın ülkemizin AB-27’ye yaptığı ihracat 2023’de geçen yıla göre % 1,2 artışla 104,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiş.
* Son dönemde ticari ve ekonomik ilişkilerimizin arttığı Yakın ve Ortadoğu bölgesine ihracatımız % 2,2 artış ile 46,2 milyar dolara yükselmiş.
* Türk Cumhuriyetleri’ne ihracatımız ise 2023’de % 26,9 artış ile 10,2 milyar dolara olmuş.
* İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerine (57 ülke) ise, 2023 yılında ihracatımız %3,68 artışla 67,3 milyar dolara ulaştı.
***
2023 yılında imalat sanayi ihracatımız 241 milyar dolar ile toplam ihracattan % 94,2 pay almış.İmalat sanayiihracatı, nicelik olarak iyi de niteliği nasılmış bir bakalım.
***
Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünününihracatımız içinde payı %40,3’e yükselmiş. Yüksek Teknoloji Ürünleri payı %3. Bu oran ne zaman, %25-30’lara çıktı o zaman övünebiliriz.
***
Nedense Bakanlık açıklamasında buna değinilmemiş. Bu bile, bu iktidarın, “algı yönetiminde” ne kadar mahir olduğunu gösteriyor.Öyle ya İkisinin toplamı verilmiş.
***
İhracatımız içinde,Orta Düşük Teknoloji Ürünleri (ODTÜ) payı %29 ve Düşük Teknoloji Ürünleri(DTÜ) payıise, yüzde 31.
***
İthalatımıza bakacak olursak şöyle bir tablo var. İthalatımızda DTÜ payı %31, ODTÜ payı %29, OYTÜ payı %37 ve YTÜ payı %10.
***
30 ilimiz 1 milyar doların üzerinde ihracat rakamına ulaşmış, Ticaret Bakanlığı verilerine göre. Bakanlık sıralamasında Kayseri kaçıncı sırada? Muhtemelen TİM ile aynı…
***
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) kayıtlarına göre 2023 yılı toplam ihracatımız 221,7 milyar dolar. Bir milyar doları aşan il sayısı 24. Kayseri, 2.913.179,61 dolarla12.sırada. Ülke ihracatının da %1,3’ü. Yani Kayseri ihracatı, ülkenin “zekatı” bile değil.
***
Bakanlık, “Orta Vadeli Programda Hedefimiz 267 Milyar Dolarlıkmal ihracat hacmine emin adımlarla yürüyoruz”, diyor amma lakin2023 yılı hedefimiz 500 milyar doladı. Yarısında kaldık. Bundan söz eden yok.
***
Tabii, rekora koşan 362 milyar dolarlık ithalat ve yine rekora koşan 106 milyar dolarlık dış ticaret açığından da söz etmiyor. Tabii, İsrail’e yaptığımız 5,4 milyar dolarlık ihracattan ve İsrail’in ülkeler bazında 13. sıraya oturduğundan da…
***
Gelelim Kayseri’ye… TÜİK aralık ayı ve 2023 yılı toplam ihracat verilerini değerlendiren Kayseri Sanayi Odası (KAYSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyüksimitci; “… 2023 yılı ihracatımız ise bir önceki yıla oranla yüzde 7,3 azalarak, 3 milyar 625 milyon 381 bin dolar oldu.” Sanırım bu veri, Ticaret Bakanlığına ait.
***
TİM ile Bakanlığın arasındaki fark, TİM’in verileri tamamını kapsamıyor. TİM’e üye ihracatçıların toplam değerleri. Kayseri ihracatı bağlamında iki kurum (TİM, KAYSO) arasında yaklaşık 700 bin dolar fark var. Ülke geneli için de (TİM, Bakanlık) 34 milyar dolar. Bu farkların nedeni, detaylı bir biçimde açıklanmalı. Hem KAYSO ve hem de Bakanlık ve TİM tarafından.
***
2023 yılında en çok ihracat yapılan sektörleri ve ülkeleri de açıklayan Büyüksimitci;“Mobilya sektörümüz her zaman olduğu gibi ilk sıradaki yerini koruyor. Ardından elektrikli ev aletleri ve kablo geliyor. En çok ihracat yaptığımız ülkelerin başında ise Almanya var. Daha sonra Irak ve ABD geliyor” diye konuştu.”Tabii, değerli Başkanımızdan ihracatımızın niteliğini de açıklamasını bekleriz. Mesela, ihracat içerisinde YTÜ payı ne?
