KADİR DAYIOĞLU


BİTMEYEN TRAMVAY HATLARI…

Amacım, bağlantılar nedeniyle kesintiye uğrayan tramvay seferlerindeki gecikmelere bir nebze de olsa ışık tutabilmek; gecikmenin önemli bir nedenine değinmek. Umulur ki; sadece ulaşım değil, su, kanalizasyon ana iletim hatlarında da benzeri uygulamayı yaparlar.


Yazımız biraz teknik olacak. Umarım kusura kalınmaz. Muhataplarımız da sakın, “ders falan” verdiğimi sanmasın. Üzülürüm… Hem haddime de değil…Tabii, bundan birinci derecede sorumlu olanlar, başında düğmeyi yanlış ilikleyenler. Amacım, dostlarımızın “bildiklerini” anımsatmak, o kadar. Tabii, yaşlandıkça “çenemiz fazla düşüyor!” böyle kabul edebilirler.

***

Yine amacım, bağlantılar nedeniyle kesintiye uğrayan tramvay seferlerindeki gecikmelere bir nebze de olsa ışık tutabilmek; gecikmenin önemli bir nedenine değinmek. Umulur ki; sadece ulaşım değil, su, kanalizasyon ana iletim hatlarında da benzeri uygulamayı yaparlar.

***

Tramvay hattına Furkan Doğan-Anayurt ve Anafartalar-Şehir Hastanesi-Mobilya Kent bağlantıları, yaklaşık iki yıldır sürmekte… Bitmedi ama sanırım sonuna da gelindi. Umulur ki, bu ay sonu bu hatlar ulaşıma açılır. ZiraEkim’de hem ERÜ ve hem de Kayseri Üniversitesi açılacak…

***

Biliyorsunuz iki aydır, ERÜ yönüne ulaşım yok, tramvayla. Otobüs ile aktarma yapılıyor… Bu yöne gelip gidenler çok zorlanıyor. Bir de öğrenciler devreye girince, daha da zorlanacak insanlar. Tabii, bu iki bağlantı, sistemin hızını da düşürecek… Zorunlu olarak sefer sıklık arası belki de 10-12 dakikaya çıkacak. Ortalama 5-6 dakikada gelen tramvay zamanı katlanacak.

***

Sistemin hızı düşünce, sözgelimi, İLDEM- Anayurt- Şehir Hastanesi arası 2-2,5 saate, çıkınca acaba, otomobil sahipleri için tramvay ulaşımı cazip hale gelecek mi? Öyle ya, toplu taşımdan amaç, özel otomobil kullanımın caydırmak olmalı.

***

Bunu da cazip hale getirmenin yolu ulaşım hızını artırmak. Ortalama 15-16 km/h hızla tramvayı, böyle bir güzergâhta cazip hale getiremezsiniz… O nedenle, ulaşım planlamasında yapılan en büyük yanlışlık, çamaşır ipi gibi eklemeler yapmakla oldu. OysaMeydan merkez olmak üzere, Talas-Talas Bulvarı- Meydan-Erkiletve İLDEM-Meydan-OSB aksı oluşturulmalıydı. Bu aks üzerinde ringler yapılmalıydı. Ama yapmadılar.  Yeraltı geçişleri farklı bir konu. Ana akslardan söz ediyorum.

***

Tabii, işin başında ciddi bir ulaşım planlaması olmadığından bağlantı gecikmelerini yaşıyoruz. Demem o ki; kavşaklar tramvay hatlarından önce yapılabilirdi. Mesela, Mustafa Çelik döneminde yapılan Terminal önündeki geçit. O geçit sayesinde sıkıntısız bir biçim de hat döşeniyor, ana yol ulaşımı aksamıyor. Ama ana hatta bağlantıda sorun yaşanacak.

***

Demek ki, Furkan Doğan Kavşağı da daha önce, Talas/Cemilbababağlantısı yapılmadan yapılmalıydı. Yapılamazdı ziradediğim gibi “Ulaşım Master Planı” yoktu ki, burada ki kavşağı öngören…

***

Ha keza, Anafartalar bağlantısı da yoktu ki, Anafartalar’a, OSB tramvay hattı yapılırken bir 50-100 metrelik bir varyant yapılabilirdi.Yapılsaydı, OSB hattı kesintiye uğramadan Şehir Hastanesi bağlantısı yapılabilirdi. Sanırım, şimdi bu bağlantı için de 15-20 gün OSB hattı da kesintiye uğrayacak.

***

Dostlar, bu uyarıyı ta yıllar önce, Sivas Bulvarı-Cemil Baba bağlantısı yapılırken yapmıştım… Yani, “testi kırıldıktan sonra yol göstermiyorum”. O zaman da sanırım, 20 gün kadar Doğu Garajı tarafı kesintiye uğramıştı. Oysa, ta o zaman, OSB-Doğu Garajı (1. Etap) yapılırken Aşık Veysel Bulvarı’na 50-100 metrelik bir varyant yapılabilseydi, Talas bağlantısı sorunsuz yapılır, kesinti olmazdı…

***

Tabii, bunları yapabilmek için evvelemirde bir planlama ve planlamanın öngörüsü olmalı. Mesela biz elektrik mühendisleri, ölçü ve ayırma merkezlerinde, bıraktığımız yedek hücrelerde olması gereken tüm elemanlarını yerleştiririz. İleri de o yedek hücreler devreye alınırken, olsa bile çok kısa bir kesinti ile bağlantılar yapılabilir. İşte bu kavşaklar da bizim donattığımız hücrelere benzer.

***

Mühendislik özellikle ciddi mühendislik hizmetlerinde olası ya da öngörülen gelişmeler de dikkate alınır. Mesela; Yamula Barajı gövde sulaması ana çıkışını yapacak Dadağı tüneli işin başında yapılmasaydı, bugün imkansızdı…. Ya da suyu o koda kadar suyu boşaltmak gerekirdi.  Bitirirsin açık hava sulama iletim hatlarını açarsın burasının vanasını, işlem tamam.

***

Biliyorsunuz; Pozantı-Niğde otoyolu bittiğinde (Kayseri kavşağı) bir miktar, Niğde-Ankara otoyolu çıkışı da yapılmıştı. Öyle ya, yapıldığı zaman bu yol sıkıntısız bağlanacak da ondandı…

***

Yine tabii, ciddi bir “ulaşım master planı” olmadığı, şartlara göre ilaveler yapıldığından ağır-aksak gidiyor işler.  Elektrikçilerin dilinde bu; “Faz-nötr çek götür!” diye tanımlanır. Özetle; daha önce Furkan Doğan Kavşağı yapılsaydı, arkasından Talas/Cemil Baba bağlantısı yapılırken Anayurt tarafına bir 50-100 metrelik bir bağlantı verilebilseydi, iki ayı aşkın bir süre, Talas kesintisi yapılmazdı. Kimbilir belki de bu süreyi de geçecek. Bana Cumartesi gönderilen fotoğraf eylül sonunu geçecek gibi gözüküyor.